سورة الانعام
بِسمِ اللهِ الرَّحمٰنِ الرَّحيمِ
اؘلحَمدُ لِله الَّذي خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَ الاَرضَ وَ جَعَلَ الظُّلُمٰتِ وَ النّورَ ؗ ثُمَّ الَّذينَ كَفَروا بِرَبِّهِم يَعدِلونَ (1)
ستایش برای خداوندی است که آسمانها و زمین را آفرید و ظلمتها و نور را ایجاد کرد، اما کافران برای پروردگار خود شریک و شبیه قرار میدهند (با اینکه دلایل توحید و یگانگی او در آفرینش جهان آشکار است).
هُوَالَّذي خَلَقَكُم مِن طينٍ ثُمَّ قَضيٰٓ اَجَلًا ؗ وَ اَجَلٌ مُسَمًّي عِندَهۥ ؗ ثُمَّ اَنتُم تَمتَرونَ (2)
او کسی است که شما را از گل آفرید سپس مدتی مقرر داشت (تا انسان تکامل یابد) و اجل حتمی نزد او است (و او از آن آگاه است) با این همه شما (مشرکان در توحید و یگانگی یا قدرت او) تردید میکنید.
وَ هُوَاللهُ فِي السَّمٰوٰتِ وَ فِي الاَرضِ ؗ يَعلَمُ سِرَّكُم وَ جَهرَكُم وَ يَعلَمُ ما تَكسِبونَ (3)
او است خداوند در آسمانها و در زمین، پنهان و آشکار شما را میداند و از آنچه (انجام میدهید و) به دست میآورید با خبر است.
وَ ما تَأتيهِم مِن ءايَةٍ مِن ءايٰتِ رَبِّهِم اِلّا كانوا عَنها مُعرِضينَ (4)
هیچ نشانه و آیهای از آیات پروردگارشان به آنها نمیرسد مگر اینکه از آن روی میگردانند!
فَقَد كَذَّبوا بِالحَقِّ لَمّا جآءَهُم ؗ فَسَوفَ يَأتيهِم اَنبٰٓؤُا ما كانوا بِهٖ يَستَهزِءونَ (5)
آنان حق را هنگامی که سراغشان آمد، انکار کردند ولی به زودی خبر آنچه را به باد مسخره گرفتند به آنان میرسد (و از نتائج کار خود آگاه میشوند).
اَلَم يَرَواكَم اَهلَكنا مِن قَبلِهِم مِن قَرنٍ مَكَّنّٰ‍هُم فِي الاَرضِ ما لَم نُمَكِّن لَكُم وَ اَرسَلنَا السَّمآءَ عَلَيهِم مِدرارًا وَ جَعَلنَا الاَنهٰرَ تَجري مِن تَحتِهِم فَاَهلَكنٰهُم بِذُنوبِهِم وَ اَنشَأنا مِن بَعدِهِم قَرنًا ءاخَرينَ (6)
آیا مشاهده نکردند چقدر از اقوام پیشین را هلاک کردیم؟! اقوامی که (از شما نیرومندتر بودند و) قدرتهائی به آنها دادیم که به شما ندادیم، بارانهای پی در پی بر آنها فرستادیم و نهرها از زیر (آبادیهای) آنها جاری ساختیم (اما هنگامی که سرکشی و طغیان کردند) آنها را به خاطر گناهانشان نابود ساختیم و جمعیت دیگری بعد از آنان بوجود آوردیم
وَ لَو نَزَّلنا عَلَيكَ كِتٰبًا في قِرطاسٍ فَلَمَسوهُ بِاَيديهِم لَقالَ الَّذينَ كَفَروٓا اِن هٰذآ اِلّا سِحرٌ مُبينٌ (7)
و اگر نامهای بر روی صفحهای بر آنها نازل کنیم و (علاوه بر دیدن) آن را با دستهای خود لمس کنند باز کافران میگویند این چیزی جز یک سحر آشکار نیست!
وَ قالوا لَولآ اُنزِلَ عَلَيهِ مَلَكٌۚ وَ لَو اَنزَلنا مَلَكًا لَقُضِيَ الاَمرُ ثُمَّ لايُنظَرونَ (8)
گفتند چرا فرشتهای بر او نازل نشده (تا او را در دعوت مردم به سوی خدا همراهی کند) ولی اگر فرشتهای بفرستیم (و موضوع جنبه حسی و شهود پیدا کند) کار تمام میشود (و اگر مخالفت کنند) دیگر به آنها مهلت داده نخواهد شد (و همگی هلاک میگردند).
وَ لَو جَعَلنٰهُ مَلَكًا لَجَعَلنٰهُ رَجُلًا وَ لَلَبَسنا عَلَيهِم ما يَلبِسونَ (9)
و اگر او را فرشته قرار میدادیم حتما وی را به صورت انسانی در میآوردیم باز (به پندار آنان) کار را بر آنها مشتبه میساختیم همانطور که آنها کار را بر دیگران مشتبه میسازند!
وَ لَقَدِ استُهزِئَ بِرُسُلٍ مِن قَبلِكَ فَحاقَ بِالَّذينَ سَخِروا مِنهُم ما كانوا بِهٖ يَستَهزِءونَ (10)
(با این حال نگران نباش) جمعی از پیامبران پیش از تو را به باد استهزا گرفتند اما سرانجام آنچه را مسخره میکردند دامانشان را گرفت (و عذاب الهی بر آنها نازل شد).
قُل سيروا فِي الاَرضِ ثُمَّ انظُروا كَيفَ كانَ عاقِبَةُ المُكَذِّبينَ (11)
بگو روی زمین گردش کنید، سپس بنگرید سرانجام آنها که آیات الهی را تکذیب میکردند چه شد؟
قُل لِمَن ما فِي السَّمٰوٰتِ وَ الاَرضِ ؗ قُل لِلهۚ كَتَبَ عَليٰ نَفسِهِ الرَّحمَةَۚ لَيَجمَعَنَّكُم اِليٰ يَومِ القِيٰمَةِ لارَيبَ فيهِۚ اؘلَّذينَ خَسِروٓا اَنفُسَهُم فَهُم لايُؤمِنونَ (12)
بگو از آن کیست آنچه در آسمانها و زمین است بگو برای خدا است، رحمت (و بخشش) را بر خود حتم کرده (و به همین دلیل) همه شما را بطور قطع در روز قیامت که در آن شک و تردیدی نیست مجتمع خواهد کرد، تنها کسانی که سرمایه های وجود خویش را از دست دادند و گرفتار خسران شدند ایمان نمیآورند.
وَ لَهۥ ما سَكَنَ فِي الَّيلِ وَ النَّهارِۚ وَ هُوَالسَّميعُ العَليمُ (13)
و برای او است آنچه در شب و روز قرار دارد و او شنوا و دانا است.
قُل اَغَيرَ اللهِ اَتَّخِذُ وَلِيًّا فاطِرِ السَّمٰوٰتِ وَ الاَرضِ وَ هُوَيُطعِمُ وَ لايُطعَمُۚ قُل اِنّيٓ اُمِرتُ اَن اَكونَ اَوَّلَ مَن اَسلَمَ ؗ وَ لا تَكونَنَّ مِنَ المُشرِكينَ (14)
بگو آیا غیر خدا را ولی خود انتخاب کنم در حالی که او آفریننده آسمانها و زمین است و او است که روزی میدهد و از کسی روزی نمیگیرد، بگو من مامورم که نخستین مسلمان باشم و (خداوند به من دستور داده که) از مشرکان نباش.
قُل اِنّيٓ اَخافُ اِن عَصَيتُ رَبّي عَذابَ يَومٍ عَظيمٍ (15)
بگو من (نیز) اگر نافرمانی پروردگارم کنم از عذاب آن روز بزرگ (رستاخیز) میترسم.
مَن يُصرَف عَنهُ يَومَئِذٍ فَقَد رَحِمَهۥ ؗ وَ ذٰلِكَ الفَوزُ المُبينُ (16)
آن کس که مجازات الهی در آن روز به او نرسد خداوند او را مشمول رحمت خویش ساخته و این پیروزی آشکاری است
وَ اِن يَمسَسكَ اللهُ بِضُرٍّ فَلا كاشِفَ لَهۥٓ اِلّا هُوَ ؗ وَ اِن يَمسَسكَ بِخَيرٍ فَهُوَعَليٰ كُلِّ شَيءٍ قَديرٌ (17)
اگر خداوند زیانی به تو برساند هیچکس جز او نمیتواند آن را برطرف سازد و اگر خیری به تو رساند او بر همه چیز توانا است (و هر نیکی از قدرت او ساخته است)
وَ هُوَالقاهِرُ فَوقَ عِبادِهٖ ؗ وَ هُوَالحَكيمُ الخَبيرُ (18)
او است که بر تمام بندگان خود قاهر و مسلط است و او است حکیم و آگاه.
قُل اَيُّ شَيءٍ اَكبَرُ شَهادَةً ؗ قُلِ اللهُ شَهيدٌ بَيني وَ بَينَكُمۚ وَ اوحِيَ اِلَيَّ هٰذَا القُرءانُ لِاُنذِرَكُم بِهٖ وَ مَن بَلَغَۚ اَ‌ئِنَّكُم لَتَشهَدونَ اَنَّ مَعَ اللهِ ءالِهَةً اُخريٰۚ قُل لآ اَشهَدُۚ قُل اِنَّما هُوَاِلٰهٌ واحِدٌ وَ اِنَّني بَريٓءٌ مِمّا تُشرِكونَ (19)
بگو بالاترین گواهی، گواهی کیست؟ بگو خداوند گواه میان من و شما است و (بهترین دلیل آن این است که) این قرآن را بر من وحی کرده تا شما و تمام کسانی را که این قرآن به آنها میرسد انذار کنم (و از مخالفت فرمان خدا بترسانم) آیا براستی شما گواهی میدهید که خدایان دیگری با خدا است ؟ بگو من هرگز چنین گواهی نمیدهم او است خداوند یگانه یکتا و من از آنچه برای او شریک قرار دادهاید بیزارم.
اؘلَّذينَ ءاتَينٰهُمُ الكِتٰبَ يَعرِفونَهۥ كَما يَعرِفونَ اَبنآءَهُمُۘ اؘلَّذينَ خَسِروٓا اَنفُسَهُم فَهُم لايُؤمِنونَ (20)
آنهائی که کتاب آسمانی به آنان دادهایم بخوبی او را (پیامبر را) میشناسند همانگونه که فرزندان خود را میشناسند، تنها کسانی که سرمایه وجود خود را از دست داده اند ایمان نمیآورند.
وَ مَن اَظلَمُ مِمَّنِ افتَريٰ عَلَي اللهِ كَذِبًا اَو كَذَّبَ بِئئايٰتِهٖٓۚ اِنَّهۥ لايُفلِحُ الظٰلِمونَ (21)
چه کسی ستمکارتر از کسی است که بر خدا دروغ بسته (و شریک برای او قائل شده است) یا آیات او را تکذیب نموده، مسلما ظالمان روی رستگاری نخواهند دید.
وَ يَومَ نَحشُرُهُم جَميعًا ثُمَّ نَقولُ لِلَّذينَ اَشرَكوٓا اَينَ شُرَكآؤُكُمُ الَّذينَ كُنتُم تَزعُمونَ (22)
آن روز که همه آنها را محشور میکنیم، به مشرکان میگوئیم: معبودهایتان که آنها را شریک خدا میپنداشتید کجا هستند؟ (و چرا به یاری شما نمیشتابند؟).
ثُمَّ لَم تَكُن فِتنَتُهُم اِلّآ اَن قالوا وَ اللهِ رَبِّنا ما كُنّا مُشرِكينَ (23)
سپس پاسخ و عذر آنها چیزی جز این نیست که میگویند به خداوندی که پروردگار ما است سوگند که ما مشرک نبودیم.
اؙنظُر كَيفَ كَذَبوا عَليٰٓ اَنفُسِهِم ؗ وَ ضَلَّ عَنهُم ما كانوا يَفتَرونَ (24)
ببین چگونه به خودشان (نیز) دروغ میگویند و آنچه را به دروغ شریک خدا میپنداشتند از دست میدهند.
وَ مِنهُم مَن يَستَمِعُ اِلَيكَ ؗ وَ جَعَلنا عَليٰ قُلوبِهِم اَكِنَّةً اَن يَفقَهوهُ وَ فيٓ ءاذانِهِم وَقرًاۚ وَ اِن يَرَوا كُلَّ ءايَةٍ لا يُؤمِنوا بِهاۚ حَتّيٰٓ اِذا جآءوكَ يُجادِلونَكَ يَقولُ الَّذينَ كَفَروٓا اِن هٰذآ اِلّآ اَساطيرُ الاَوَّلينَ (25)
پاره ای از آنها به تو گوش فرا میدهند ولی بر دلهای آنان پرده ها افکنده ایم تا آنرا نفهمند و در گوش آنها سنگینی قرار داده ایم و (آنها بقدری لجوجند) که اگر تمام نشانه های حق را ببینند ایمان نمیآورند، تا آنجا که وقتی به سراغ تو میآیند با تو به پرخاشگری برمی خیزند و کافران میگویند اینها افسانه های پیشینیان است.
وَ هُم يَنهَونَ عَنهُ وَ يَنئئَونَ عَنهُ ؗ وَ اِن يُهلِكونَ اِلّآ اَنفُسَهُم وَ ما يَشعُرونَ (26)
آنها دیگران را از آن باز میدارند و خود نیز از آن دوری میکنند، آنها جز خود را هلاک نمیکند ولی نمیفهمند.
وَ لَو تَريٰٓ اِذوُقِفوا عَلَي النّارِ فَقالوا يٰـلَيتَنا نُرَدُّ وَ لانُكَـذِّبَ بِئئايٰتِ رَبِّنا وَ نَكونَ مِنَ ال‍مُؤمِنينَ (27)
اگر (حال آنها را) ببینی هنگامی که در برابر آتش ایستاده اند که میگویند ای کاش (بار دیگر به دنیا) باز میگشتیم و آیات پروردگارمان را تکذیب نمیکردیم و از مؤ منان میشدیم.
بَل بَدالَهُم ما كانوا يُخفونَ مِن قَبلُ ؗ وَ لَورُدّوا لَعادوا لِما نُهوا عَنهُ وَ اِنَّهُم لَكٰذِبونَ (28)
(آنها در واقع پشیمان نیستند) بلکه اعمال و نیاتی را که قبلا پنهان میکردند، در برابر آنها آشکار شده (و به وحشت فرو رفته اند) و اگر باز گردند به همان اعمالی که نهی شده اند، باز میگردند و آنها دروغ گویند.
وَ قالوٓا اِن هِيَ اِلّا حَياتُنَا الدُّنيا وَ ما نَحنُ بِمَبعوثينَ (29)
آنها گفتند: چیزی جز این زندگی دنیا نیست و ما هرگز برانگیخته نخواهیم شد.
وَ لَو تَريٰٓ اِذوُقِفوا عَليٰ رَبِّهِمۚ قالَ اَلَيسَ هٰذا بِالحَقِّ ؗ قالوا بَ‍ليٰ وَ رَبِّناۚ قالَ فَذوقُوا العَذابَ بِما كُنتُم تَكفُرونَ (30)
اگر آنها را به هنگامی که در پیشگاه (دادگاه عدل) پروردگارشان ایستاده اند به بینی که به آنها گفته میشود آیا این حق نیست ؟ میگویند: آری قسم به پروردگار ما (حق است)، میگوید پس مجازات را بچشید در برابر آنچه انکار میکردید!
قَد خَسِرَ الَّذينَ كَذَّبوا بِلِقآءِ اللهِۚ حَتّيٰٓ اِذا جآءَتهُمُ السّاعَةُ بَغتَةً قالوا يـٰحَسرَتَنا عَليٰ ما فَرَّطنا فيها وَ هُم يَحمِلونَ اَوزارَهُم عَليٰ ظُهورِهِمۚ اَلا سآءَ ما يَزِرونَ (31)
آنها که لقای پروردگار را انکار کردند مسلما زیان دیدند، (و این انکار ادامه مییابد) تا هنگامی که ناگهان قیامت فرا میرسد میگویند: ای افسوس که درباره آن کوتاهی کردیم، و آنها (بار سنگین) گناهانشان را بر دوش میکشند، چه بد باری بر دوش خواهند داشت.
وَ مَا الحَيوٰةُ الدُّنيآ اِلّا لَعِبٌ وَ لَهوٌ ؗ وَ لَلدّارُ الأخِرَةُ خَيرٌ لِلَّذينَ يَتَّقونَۚ اَفَلا تَعقِلونَ (32)
و زندگی دنیا چیزی جز بازی و سرگرمی نیست، و سرای آخرت برای آنها که پرهیزگارند بهتر است آیا نمیاندیشید.
قَد نَعلَمُ اِنَّهۥ لَيَحزُنُكَ الَّذي يَقولونَ ؗ فَاِنَّهُم لايُكَذِّبونَكَ وَ لٰكِنَّ الظٰلِمينَ بِئئايٰتِ اللهِ يَجحَدونَ (33)
میدانیم که گفتار آنها تو را غمگین میکند ولی (غم مخور و بدان) آنها تو را تکذیب نمیکنند بلکه ظالمان آیات خدا را انکار مینمایند!
وَ لَقَد كُذِّبَت رُسُلٌ مِن قَبلِكَ فَصَبَروا عَليٰ ما كُذِّبوا وَ اوذوا حَتّيٰٓ اَتیــٰهُم نَصرُنا ؗ وَ لامُبَدِّلَ لِكَلِمٰتِ اللهِۚ وَلَقَد جآءَكَ مِن نَبَاِي المُرسَلينَ (34)
پیامبرانی پیش از تو نیز تکذیب شدند و در برابر تکذیبها صبر و استقامت کردند، و (در این راه) آزار دیدند تا هنگامی که یاری ما به آنها رسید (تو نیز چنین باش، و این یکی از سنتهای الهی است) و هیچ چیز نمیتواند سنن خدا را تغییر دهد و اخبار پیامبران به تو رسیده
وَ اِن كانَ كَبُرَ عَلَيكَ اِعراضُهُم فَاِنِ استَطَعتَ اَن تَبتَغِيَ نَفَقًا فِي الاَرضِ اَو سُلَّمًا فِي السَّمآءِ فَتَأتِيَهُم بِئئايَةٍۚ وَ لَو شآءَ اللهُ لَجَمَعَهُم عَلَي الهُديٰ ؗ فَلا تَكونَنَّ مِنَ الجٰهِلينَ (35)
و اگر اعراض آنها بر تو سنگین است چنانچه بتوانی نقبی در زمین بزن یا نردبانی به آسمان بگذار (و اعماق زمین و آسمانها را جستجو کن) تا آیه (و نشانه دیگری) برای آنها بیاوری (ولی بدان این لجوجان ایمان نمیآورند) اما اگر خدا بخواهد آنها را (اجبارا) بر هدایت جمع خواهد کرد (اما هدایت اجباری چه سود دارد؟) پس هرگز از جاهلان نباش.
اِنَّما يَستَجيبُ الَّذينَ يَسمَعونَۘ وَالمَوتيٰ يَبعَثُهُمُ اللهُ ثُمَّ اِلَيهِ يُرجَعونَ (36)
تنها کسانی اجابت (دعوت تو) میکنند که گوش شنوا دارند، اما مردگان (و آنها که روح انسانی را از دست داده اند ایمان نمیآورند و) خدا آنها را (در قیامت) مبعوث میکند سپس به سوی او باز میگردند
وَ قالوا لَولا نُزِّلَ عَلَيهِ ءايَةٌ مِن رَبِّهٖۚ قُل اِنَّ اللهَ قادِرٌ عَليٰٓ اَن يُنَزِّلَ ءايَةً وَ لٰكِنَّ اَكثَرَهُم لايَعلَمونَ (37)
و گفتند چرا نشانه (و معجزه ای) از طرف پروردگارش بر او نازل نمیگردد، بگو خداوند قادر است که نشانه ای نازل کند، ولی بیشتر آنها نمیدانند.
وَ ما مِن دآبَّةٍ فِي الاَرضِ وَ لاطـٰٓئِرٍ يَطيرُ بِجَناحَيهِ اِلّآ اُمَمٌ اَمثالُكُمۚ ما فَرَّطنا فِي الكِتٰبِ مِن شَيءٍۚ ثُمَّ اِليٰ رَبِّهِم يُحشَرونَ (38)
هیچ جنبنده ای در زمین و هیچ پرنده ای که با دو بال خود پرواز میکند نیست، مگر اینکه امت هائی همانند شما هستند، ما هیچ چیز را در این کتاب فروگذار نکردیم، سپس همگی به سوی پروردگارشان محشور میگردند.
وَ الَّذينَ كَذَّبوا بِئئايٰتِنا صُمٌّ وَ بُكمٌ فِي الظُّلُمٰتِۚ مَن يَشَاِ اللهُ يُضلِلهُ ؗ وَ مَن يَشَأ يَجعَلهُ عَليٰ صِراطٍ مُستَقيمٍ (39)
آنها که آیات ما را تکذیب کردند کر و لال در تاریکی ها قرار دارند، هر کس را خدا بخواهد (و مستحق باشد) گمراه میکند و هر کس را بخواهد (و شایسته بیند) بر راه راست قرار خواهد داد.
قُل اَرَءَيتَكُم اِن اَتیــٰكُم عَذابُ اللهِ اَو اَتَتكُمُ السّاعَةُ اَغَيرَ اللهِ تَدعونَ اِن كُنتُم صٰدِقينَ (40)
بگو آیا هیچ فکر کرده اید اگر عذاب پروردگار به سراغ شما آید یا رستاخیز بر پا شود آیا غیر خدا را (برای حل مشکلات خود) میخوانید، اگر راست میگوئید؟!
بَل اِيّاهُ تَدعونَ فَيَكشِفُ ما تَدعونَ اِلَيهِ اِن شآءَ وَ تَنسَونَ ما تُشرِكونَ (41)
(نه) بلکه تنها او را میخوانید و او اگر بخواهد مشکلی را که به خاطر آن او را خوانده اید بر طرف میسازد و آنچه را (امروز) شریک (خدا) قرار میدهید (آنروز) فراموش میکنید.
وَ لَقَد اَرسَلنآ اِليٰٓ اُمَمٍ مِن قَبلِكَ فَاَخَذنٰهُم بِالبَأسآءِ وَ الضَّرّآءِ لَعَلَّهُم يَتَضَرَّعونَ (42)
ما به امتهائی که پیش از تو بودند (پیامبرانی فرستادیم و هنگامی که به مخالفت آنها برخاستند) آنها را به شدت و رنج و ناراحتی مواجه ساختیم شاید (بیدار شوند و در برابر حق) تسلیم گردند.
فَلَو لآ اِذ جآءَهُم بَأسُنا تَضَرَّعوا وَ لٰكِن قَسَت قُلوبُهُم وَ زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيطٰنُ ما كانوا يَعمَلونَ (43)
چرا آنها هنگامی که مجازات ما به آنان رسید (خضوع نکردند و) تسلیم نشدند، ولی دلهای آنها قساوت پیدا کرد و شیطان هر کاری را که میکردند در نظرشان زینت داد.
فَلَمّا نَسوا ما ذُكِّروا بِهٖ فَتَحنا عَلَيهِم اَبوابَ كُلِّ شَيءٍۚ حَتّيٰٓ اِذا فَرِحوا بِمآ اوتوٓا اَخَذنٰهُم بَغتَةً فَاِذا هُم مُبلِسونَ (44)
هنگامی که (اندرزها سودی نبخشید و) آنچه به آنها یادآوری شده بود فراموش کردند درهای همه چیز (از نعمتها) را به روی آنها گشودیم تا (کاملا) خوشحال شدند (و دل به آنها بستند) ناگهان آنها را گرفتیم (و سخت مجازات کردیم) در این هنگام همه مایوس شدند (و درهای امید به روی آنها بسته شد!)
فَقُطِعَ دابِرُ القَومِ الَّذينَ ظَلَمواۚ وَ الحَمدُ لِله رَبِّ العٰلَمينَ (45)
و (به این ترتیب) دنباله (زندگی) جمعیتی که ستم کرده بودند قطع شد و ستایش مخصوص خداوند پروردگار جهانیان است
قُل اَرَءَيتُم اِن اَخَذَ اللهُ سَمعَكُم وَ اَبصارَكُم وَ خَتَمَ عَليٰ قُلوبِكُم مَن اِلٰهٌ غَيرُ اللهِ يَأتيكُم بِهِؕ اؙنظُر كَيفَ نُصَرِّفُ الأيٰتِ ثُمَّ هُم يَصدِفونَ (46)
بگو آیا فکر کرده اید اگر خداوند گوش و چشمهای شما را بگیرد و بر دلهای شما مهر نهد (که چیزی را نفهمید) چه کسی جز خدا است که آنها را به شما بدهد؟ ببین چگونه آیات را برای آنها به گونه های مختلف شرح میدهیم سپس آنها روی میگردانند!
قُل اَرَءَيتَكُم اِن اَتیــٰكُم عَذابُ اللهِ بَغتَةً اَو جَهرَةً هَل يُهلَكُ اِلَّا القَومُ الظٰلِمونَ (47)
بگو فکر کرده اید اگر عذاب خدا ناگهانی (و پنهانی) یا آشکارا به سراغ شما بیاید آیا جز جمعیت ستمکار هلاک میشوند؟
وَ ما نُرسِلُ المُرسَلينَ اِلّا مُبَشِّرينَ وَ مُنذِرينَۚ فَمَن ءامَنَ وَ اَصلَحَ فَلا خَوفٌ عَلَيهِم وَ لاهُم يَحزَنونَ (48)
ما پیامبران را جز برای بشارت و بیم نمیفرستیم آنها که ایمان آورند و (خویشتن را) اصلاح کنند نه ترسی دارند و نه غمگین میشوند.
وَ الَّذينَ كَذَّبوا بِئئايٰتِنا يَمَسُّهُمُ العَذابُ بِما كانوا يَفسُقونَ (49)
و آنها که آیات ما را تکذیب کردند عذاب (پروردگار) بخاطر نافرمانیها به آنان میرسد.
قُل لآ اَقولُ لَكُم عِندي خَزآئِنُ اللهِ وَ لآ اَعلَمُ الغَيبَ وَ لآ اَقولُ لَكُم اِنّي مَلَكٌ ؗ اِن اَتَّبِعُ اِلّا ما يوحيٰٓ اِلَيَّۚ قُل هَل يَستَوِي الاَعميٰ وَ البَصيرُۚ اَفَلا تَتَفَكَّرونَ (50)
بگو من نمیگویم خزائن خدا نزد من است و من آگاه از غیب نیستم (جز آنچه خدا به من بیاموزد) و به شما نمیگویم من فرشته ام، من تنها از آنچه به من وحی میشود پیروی میکنم، بگو آیا نابینا و بینا مساویند؟ چرا فکر نمیکنید؟!
وَ اَنذِر بِهِ الَّذينَ يَخافونَ اَن يُحشَروٓا اِليٰ رَبِّهِم لَيسَ لَهُم مِن دونِهٖ وَلِيٌّ وَلاشَفيعٌ لَعَلَّهُم يَتَّقونَ (51)
به وسیله آن (قرآن) کسانی را که از روز حشر و رستاخیز میترسند، بیم ده، (روزی که در آن روز) یاور و سرپرست و شفاعت کنندهای جز او (خدا) ندارند، شاید پرهیزکاری پیشه کنند.
وَ لاتَطرُدِ الَّذينَ يَدعونَ رَبَّهُم بِالغَدوٰةِ وَ العَشِيِّ يُريدونَ وَجهَهۥ ؗ ما عَلَيكَ مِن حِسابِهِم مِن شَيءٍ وَ ما مِن حِسابِكَ عَلَيهِم مِن شَيءٍ فَتَطرُدَهُم فَتَكونَ مِنَ الظٰلِمينَ (52)
آنها را که صبح و شام خدا را میخوانند و جز ذات پاک او نظری ندارند، از خود دور مکن، نه حساب آنها بر تو است و نه حساب تو بر آنها اگر آنها را طرد کنی از ستمگران خواهی بود.
وَ كَذٰلِكَ فَتَنّا بَعضَهُم بِبَعضٍ لِيَقولوٓا اَهٰٓؤُلآءِ مَنَّ اللهُ عَلَيهِم مِن بَينِنآؕ اَلَيسَ اللهُ بِاَعلَمَ بِالشّٰكِرينَ (53)
و این چنین بعضی از آنها را با بعض دیگر آزمودیم (توانگران را به وسیله فقیران) تا بگویند آیا اینها هستند که خداوند از میان ما (برگزیده و) بر آنها منت گذارده (و نعمت ایمان به آنها بخشیده) آیا خداوند شاکران را بهتر نمیشناسد؟!
وَ اِذا جآءَكَ الَّذينَ يُؤمِنونَ بِئئايٰتِنا فَقُل سَلٰمٌ عَلَيكُم ؗ كَتَبَ رَبُّكُم عَليٰ نَفسِهِ الرَّحمَةَ ؗ اَنَّهۥ مَن عَمِلَ مِنكُم سوٓءًا بِجَهالَةٍ ثُمَّ تابَ مِن بَعدِهٖ وَ اَصلَحَ فَاَنَّهۥ غَفورٌ رَحيمٌ (54)
هر گاه کسانی که به آیات ما ایمان دارند نزد تو آیند به آنها بگو: سلام بر شما، پروردگارتان رحمت را بر خود فرض کرده، هر کس از شما کار بدی از روی نادانی کند سپس توبه و اصلاح (و جبران) نماید او آمرزنده مهربان است.
وَ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الأيٰتِ وَ لِتَستَبينَ سَبيلُ المُجرِمينَ (55)
و اینچنین آیات را برمیشمریم (و روشن میسازیم) تا راه گناهکاران آشکار گردد.
قُل اِنّي نُهيتُ اَن اَعبُدَ الَّذينَ تَدعونَ مِن دونِ اللهِۚ قُل لآ اَتَّبِعُ اَهوآءَكُم قَد ضَلَلتُ اِذًا وَ مآ اَنَا مِنَ المُهتَدينَ (56)
بگو من از پرستش کسانی که غیر از خدا میخوانید نهی شده ام، بگو من از هوی و هوسهای شما پیروی نمیکنم اگر چنین کنم گمراه شده ام و از هدایت یافتگان نخواهم بود.
قُل اِنّي عَليٰ بَيِّنَةٍ مِن رَبّي وَ كَذَّبتُم بِهٖۚ ما عِندي ما تَستَعجِلونَ بِهٖٓۚ اِنِ الحُكمُ اِلّا لِله يَقُصُّ الحَقَّ ؗ وَ هُوَخَيرُ الفٰصِلينَ (57)
بگو من دلیل روشنی از پروردگارم دارم و شما آنرا تکذیب کرده اید (و نپذیرفته اید) آنچه شما درباره آن عجله دارید به دست من نیست، حکم و فرمان تنها از آن خدا است، حق را از باطل جدا میکند، و او بهترین جدا کننده (حق از باطل) است.
قُل لَو اَنَّ عِندي ما تَستَعجِلونَ بِهٖ لَقُضِيَ الاَمرُ بَيني وَ بَينَكُمؕ وَ اللهُ اَعلَمُ بِالظٰلِمينَ (58)
بگو اگر آنچه را که شما در باره آن عجله دارید نزد من بود (و به درخواست شما ترتیب اثر میدادم عذاب الهی بر شما نازل میگشت و) کار من و شما پایان گرفته بود و خداوند ظالمان را بهتر میشناس
وَ عِندَهۥ مَفاتِحُ الغَيبِ لايَعلَمُهآ اِلّا هُوَۚ وَ يَعلَمُ ما فِي البَرِّ وَ البَحرِۚ وَ ما تَسقُطُ مِن وَرَقَةٍ اِلّا يَعلَمُها وَ لاحَبَّةٍ في ظُلُمٰتِ الاَرضِ وَ لا رَطبٍ وَ لا يابِسٍ اِلّا في كِتٰبٍ مُبينٍ (59)
کلیدهای غیب تنها نزد او است و جز او کسی آنرا نمیداند، آنچه در خشکی و دریاست میداند، هیچ برگی (از درختی) نمیافتد مگر اینکه از آن آگاه است، و نه هیچ دانهای در مخفیگاه زمین، و نه هیچ تر و خشکی وجود دارد جز اینکه در کتاب آشکار (در کتاب علم خدا) ثبت است.
وَ هُوَالَّذي يَتَوَفّیــٰكُم بِالَّيلِ وَ يَعلَمُ ما جَرَحتُم بِالنَّهارِ ثُمَّ يَبعَثُكُم فيهِ لِيُقضيٰٓ اَجَلٌ مُسَمًّي ؗ ثُمَّ اِلَيهِ مَرجِعُكُم ثُمَّ يُنَبِّئُكُم بِما كُنتُم تَعمَلونَ (60)
او کسی است که (روح) شما را در شب (به هنگام خواب) میگیرد، و از آنچه در روز کسب کرده اید (و انجام داده اید) با خبر است سپس شما را در روز (از خواب) برمی انگیزد (و این وضع همچنان ادامه مییابد) تا مدت و سر آمد معینی فرا رسد سپس بازگشت شما به سوی او است، و شما را به آنچه عمل میکردید آگاه میسازد.
وَ هُوَالقاهِرُ فَوقَ عِبادِهٖ وَيُرسِلُ عَلَيكُم حَفَظَةًۚ حَتّيٰٓ اِذا جآءَ اَحَدَكُمُ المَوتُ تَوَفَّتهُ رُسُلُنا وَ هُم لايُفَرِّطونَ (61)
او تسلط کامل بر بندگان خود دارد و مراقبانی بر شما میفرستد، تا زمانی که یکی از شما را مرگ فرا رسد فرستادگان ما جان او را میگیرند و آنها (در نگاهداری حساب اعمال بندگان) کوتاهی نمیکنند.
ثُمَّ رُدّوٓا اِلَي اللهِ مَول‍یــٰهُمُ الحَقِّۚ اَلا لَهُ الحُكمُ وَ هُوَاَسرَعُ الحٰسِبينَ (62)
سپس (تمام بندگان) به سوی خدا که مولای حقیقی آنها است باز میگردند، بدانید داوری مخصوص او است و او سریعترین حسابگران است.
قُل مَن يُنَجّيكُم مِن ظُلُمٰتِ البَرِّ وَ البَحرِ تَدعونَهۥ تَضَرُّعًا وَ خُفيَةً لَئِن اَنجیــٰنا مِن هٰذِهٖ لَنَكونَنَّ مِنَ الشّٰكِرينَ (63)
بگو چه کسی شما را از تاریکیهای خشکی و دریا رهائی میبخشد؟ در حالی که او را آشکارا و در پنهانی میخوانید (و میگوئید): اگر از این (خطرات و ظلمتها) ما را رهائی بخشیدی از شکرگزاران خواهیم بود.
قُلِ اللهُ يُنَجّيكُم مِنها وَ مِن كُلِّ كَربٍ ثُمَّ اَنتُم تُشرِكونَ (64)
بگو خداوند شما را از اینها و از هر مشکل و ناراحتی نجات میبخشد باز هم شما برای او شریک میسازید! (و راه کفر میپوئید).
قُل هُوَالقادِرُ عَليٰٓ اَن يَبعَثَ عَلَيكُم عَذابًا مِن فَوقِكُم اَو مِن تَحتِ اَرجُلِكُم اَو يَلبِسَكُم شِيَعًا وَ يُذيقَ بَعضَكُم بَأسَ بَعضٍؕ اؙنظُر كَيفَ نُصَرِّفُ الأيٰتِ لَعَلَّهُم يَفقَهونَ (65)
بگو او قادر است که عذابی از طرف فوق یا از زیر پای شما بر شما بفرستد یا به صورت دسته های پراکنده شما را با هم بیامیزد، و طعم جنگ (و ناراحتی) را به هر یک از شما به وسیله دیگری بچشاند، ببین چگونه آیات گوناگون را برای آنها بازگو میکنیم شاید بفهمند (و باز گردند).
وَ كَذَّبَ بِهٖ قَومُكَ وَ هُوَالحَقُّۚ قُل لَستُ عَلَيكُم بِوَكيلٍ (66)
قوم و جمعیت تو آن را تکذیب و انکار کردند در حالی که حق است، (به آنها) بگو من مسئول (قبول و ایمان آوردن) شما نیستم (وظیفه من تنها ابلاغ رسالت است نه اجبار شما بر ایمان).
لِكُلِّ نَبَاٍ مُستَقَرٌّ ؗ وَ سَوفَ تَعلَمونَ (67)
هر خبری (که خداوند به شما داده سرانجام) قرار گاهی دارد (و در موعد خود انجام میگیرد) و به زودی خواهید دانست.
وَ اِذا رَاَيتَ الَّذينَ يَخوضونَ فيٓ ءايٰتِنا فَاَعرِض عَنهُم حَتّيٰ يَخوضوا في حَديثٍ غَيرِهٖۚ وَ اِمّا يُنسِيَنَّكَ الشَّيطٰنُ فَلا تَقعُد بَعدَ الذِّكريٰ مَعَ القَومِ الظٰلِمينَ (68)
هر وقت کسانی را که آیات ما را استهزاء میکنند مشاهده نمائی از آنها روی بگردان تا به سخن دیگری بپردازند و اگر شیطان از یاد تو ببرد، به محض توجه پیدا کردن با (این) جمعیت ستمگر منشین.
وَ ما عَلَي الَّذينَ يَتَّقونَ مِن حِسابِهِم مِن شَيءٍ وَ لٰكِن ذِكريٰ لَعَلَّهُم يَتَّقونَ (69)
و اگر افراد با تقوی (برای ارشاد و اندرز با آنها بنشینند) چیزی از حساب (و گناه) آنها برایشان نیست، ولی (این کار تنها باید) برای متذکر ساختن آنها باشد شاید (بشنوند و) پرهیز کاری پیشه کنند.
وَ ذَرِ الَّذينَ اتَّخَذوا دينَهُم لَعِبًا وَ لَهوًا وَ غَرَّتهُمُ الحَيوٰةُ الدُّنيا ؗ وَ ذَكِّر بِهٖٓ اَن تُبسَلَ نَفسٌ بِما كَسَبَت لَيسَ لَها مِن دونِ اللهِ وَلِيٌّ وَ لاشَفيعٌ وَ اِن تَعدِل كُلَّ عَدلٍ لايُؤخَذ مِنهآۚ اُولئِكَ الَّذينَ اُبسِلوا بِما كَسَبوا ؗ لَهُم شَرابٌ مِن حَميمٍ وَ عَذابٌ اَليمٌ بِما كانوا يَكفُرونَ (70)
کسانی را که آئین (فطری) خود را به بازی و سرگرمی (و استهزاء) گرفتند و زندگی دنیا آنها را مغرور ساخته رها کن و به آنها یادآوری نما تا گرفتار (عواقب شوم) اعمال خود نشوند، (در آن روز) جز خدا نه یار و یاوری دارند و نه شفاعت کنندهای و (چنین کسی) اگر هر گونه عوضی بپردازد از او پذیرفته نخواهد شد آنها کسانی هستند که گرفتار اعمالی شده اند که انجام داده اند، نوشابهای از آب سوزان برای آنها است و عذاب دردناکی به خاطر اینکه کفر ورزیدند.
قُل اَنَدعوا مِن دونِ اللهِ ما لايَنفَعُنا وَ لايَضُرُّنا وَ نُرَدُّ عَليٰٓ اَعقابِنا بَعدَ اِذ هَدیــٰنَا اللهُ ࣕ كَالَّذِي استَهوَتهُ الشَّيٰطينُ فِي الاَرضِ حَيرانَ لَهۥٓ اَصحٰبٌ يَدعونَهۥٓ اِلَي الهُدَي ائتِناؕ قُل اِنَّ هُدَي اللهِ هُوَ الهُديٰ ؗ وَ اُمِرنا لِنُسلِمَ لِرَبِّ العٰلَمينَ (71)
بگو آیا چیزی غیر از خدا بخوانیم که نه سودی به حال ما دارد نه زیانی و (به این ترتیب) بازگشت به عقب کنیم بعد از آنکه خداوند ما را هدایت کرده، همانند کسی که بر اثر وسوسه های شیاطین راه را گم کرده و سرگردان مانده، در حالی که یارانی هم دارد که او را به هدایت دعوت میکنند که به سوی ما بیا، بگو تنها هدایت خداوند هدایت است و ما دستور داریم که تسلیم پروردگار عالمیان باشیم.
وَ اَن اَقيمُوا الصَّلوٰةَ وَ اتَّقوهُۚ وَهُوَالَّذيٓ اِلَيهِ تُحشَرونَ (72)
و اینکه نماز را بر پا دارید و از او بپرهیزید و او است که به سوی او محشور خواهید شد.
وَ هُوَالَّذي خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَ الاَرضَ بِالحَقِّۚ وَ يَومَ يَقولُ كُن فَيَكونُ ؗ قَولُهُ الحَقُّۚ وَ لَهُ المُلكُ يَومَ يُنفَخُ فِي الصّورِۚ عالِمُ الغَيبِ وَ الشَّهادَةِۚ وَ هُوَالحَكيمُ الخَبيرُ (73)
او کسی است که آسمانها و زمین را به حق آفرید و آن روز که به آنها میگوید موجود باش، موجود میشود، سخن او حق است و در آن روز که در صور دمیده میشود حکومت مخصوص او است، از پنهان و آشکار با خبر است و حکیم و آگاه میباشد.
وَ اِذ قالَ اِبرٰهيمُ لِاَبيهِ ءازَرَ اَتَتَّخِذُ اَصنامًا ءالِهَةً ؗ اِنّيٓ اَریــٰكَ وَ قَومَكَ في ضَلٰلٍ مُبينٍ (74)
(به خاطر بیاورید) هنگامی که ابراهیم به مربیش (عمویش) آزر گفت آیا بتها را خدایان خود انتخاب میکنی، من تو و جمعیتت را در گمراهی آشکار میبینم!
وَ كَذٰلِكَ نُريٓ اِبرٰهيمَ مَلَكوتَ السَّمٰوٰتِ وَ الاَرضِ وَ لِيَكونَ مِنَ الموقِنينَ (75)
اینچنین ملکوت آسمانها و زمین را به ابراهیم نشان دادیم، تا اهل یقین گردد.
فَلَمّا جَنَّ عَلَيهِ الَّيلُ رَءا كَوكَبًا قالَ هٰذا رَبّي ؗ فَلَمّآ اَفَلَ قالَ لآ اُحِبُّ الأفِلينَ (76)
هنگامی که (تاریکی) شب او را پوشانید ستاره ای مشاهده کرد گفت: این خدای من است ؟ اما هنگامی که غروب کرد گفت غروب کنندگان را دوست ندارم.
فَلَمّا رَءَا القَمَرَ بازِغًا قالَ هٰذا رَبّي ؗ فَلَمّآ اَفَلَ قالَ لَئِن لَم يَهدِني رَبّي لَاَ كونَنَّ مِنَ القَومِ الضّآلّينَ (77)
و هنگامی که ماه را دید (که سینه افق را) میشکافد گفت این خدای من است ؟ اما هنگامی که (آنهم) افول کرد گفت اگر پروردگارم مرا راهنمائی نکند مسلما از جمعیت گمراهان خواهم بود.
فَلَمّا رَءَا الشَّمسَ بازِغَةً قالَ هٰذا رَبّي هٰذآ اَكبَرُ ؗ فَلَمّآ اَفَلَت قالَ يٰقَومِ اِنّي بَريٓءٌ مِمّا تُشرِكونَ (78)
و هنگامی که خورشید را دید (که سینه افق را) میشکافت گفت این خدای من است ؟ این (که از همه) بزرگتر است، اما هنگامی که غروب کرد گفت ای قوم! من از شریکهائی که شما (برای خدا) میسازید بیزارم.
اِنّي وَجَّهتُ وَجهِيَ لِلَّذي فَطَرَ السَّمٰوٰتِ وَ الاَرضَ حَنيفًا وَ مآ اَنَا مِنَ المُشرِكينَ (79)
من روی خود را به سوی کسی کردم که آسمانها و زمین را آفریده من در ایمان خود خالصم و از مشرکان نیستم.
وَ حآجَّهۥ قَومُهۥۚ قالَ اَتُحآجّوٓنّي فِي اللهِ وَ قَد هَدیــٰنِ ؗ وَ لآ اَخافُ ما تُشرِكونَ بِهٖٓ اِلّآ اَن يَشآءَ رَبّي شَيئئًا ؗ وَسِعَ رَبّي كُلَّ شَيءٍ عِلمًاۚ اَفَلا تَتَذَكَّرونَ (80)
قوم او (ابراهیم) با وی به گفتگو پرداختند، گفت چرا درباره خدا با من گفتگو میکنید در حالی که خداوند مرا (با دلایل روشن) هدایت کرده و من از آنچه شما شریک (خدا) قرار میدهید نمیترسم (و به من زیانی نمیرسد) مگر پروردگارم چیزی را بخواهد، آگاهی پروردگار من آنچنان وسیع است که همه چیز را در بر میگیرد آیا متذکر (و بیدار) نمیشوید؟!
وَ كَيفَ اَخافُ مآ اَشرَكتُم وَ لاتَخافونَ اَنَّكُم اَشرَكتُم بِاللهِ مالَم يُنَزِّل بِهٖ عَلَيكُم سُلطٰنًا ؗ فَاَيُّ الفَريقَينِ اَحَقُّ بِالاَمنِ اِن كُنتُم تَعلَمونَ (81)
چگونه من از بتهای شما بترسم در حالی که شما از این نمیترسید که برای خدا شریکی قرار داده اید که هیچگونه دلیلی درباره آن بر شما نازل نکرده، (راست بگوئید) کدامیک از این دو جمعیت (بت پرستان و خدا پرستان) شایسته تر به امنیت (از مجازات) هستند اگر شما میدانید.
اؘلَّذينَ ءامَنوا وَ لَم يَلبِسوٓا ايمانَهُم بِظُلمٍ اُولئِكَ لَهُمُ الاَمنُ وَ هُم مُهتَدونَ (82)
(آری) آنها که ایمان آوردند و ایمان خود را با شرک نیامیختند امنیت مال آنها است، و آنها هدایت یافتگانند.
وَ تِلكَ حُجَّتُنآ ءاتَينٰهآ اِبرٰهيمَ عَليٰ قَومِهٖۚ نَرفَعُ دَرَجٰتٍ مَن نَشآءُۚ اِنَّ رَبَّكَ حَكيمٌ عَليمٌ (83)
اینها دلایل ما بود که به ابراهیم در برابر قومش دادیم درجات هر کس را بخواهیم (و شایسته باشد) بالا میبریم، پروردگار تو حکیم و دانا است.
وَ وَهَبنا لَهۥٓ اِسحٰقَ وَ يَعقوبَ ؗ كُلًّا هَدَيناۚ وَ نوحًا هَدَينا مِن قَبلُ وَ مِن ذُرِّيَّتِهٖ داوۥدَ وَ سُلَيمٰنَ وَ اَيّوبَ وَ يوسُفَ وَ موسيٰ وَ هٰرونَۚ وَ كَذٰلِكَ نَجزِي المُحسِنينَ (84)
و اسحاق و یعقوب را به او (ابراهیم) بخشیدیم و هر کدام را هدایت کردیم و نوح را (نیز) قبلا هدایت نمودیم و از فرزندان او داود و سلیمان و ایوب و یوسف و موسی و هارون را (هدایت کردیم) و اینچنین نیکوکاران را پاداش میدهیم.
وَ زَكَرِيّا وَ يَحييٰ وَ عيسيٰ وَ اِلياسَۚ كُلٌّ مِنَ الصّٰلِحينَ (85)
و (همچنین) زکریا و یحیی و عیسی و الیاس هر کدام از صالحان بودند.
وَ اِسمٰعيلَ وَ اليَسَعَ وَ يونُسَ وَ لوطًاۚ وَ كُلًّا فَضَّلنا عَلَي العٰلَمينَ (86)
و اسماعیل و الیسع و یونس و لوط و هر یک را بر جهانیان برتری دادیم.
وَ مِن ءابآئِـهِم وَ ذُرِّيـّٰ‍‍ـتِهِم وَ اِخوانِهِم ؗ وَ اجتَبَينٰهُم وَ هَدَينٰهُم اِليٰ صِراطٍ مُستَقيمٍ (87)
و از پدران آنها و فرزندان آنها و برادران آنها افرادی را برگزیدیم و هدایت به راه راست نمودیم.
ذٰلِكَ هُدَي اللهِ يَهدي بِهٖ مَن يَشآءُ مِن عِبادِهٖ ؗ وَ لَو اَشرَكوا لَحَبِطَ عَنهُم ما كانوا يَعمَلونَ (88)
این هدایت خدا است که هر کس از بندگان خود را بخواهد با آن راهنمائی میکند، و اگر آنها مشرک شوند آنچه را عمل میکردند نابود میگردد.
اُولئِكَ الَّذينَ ءاتَينٰهُمُ الكِتٰبَ وَ الحُكمَ وَ النُّبُوَّةَۚ فَاِن يَكفُر بِها هٰٓؤُلآءِ فَقَد وَكَّلنا بِها قَومًا لَيسوا بِها بِكٰفِرينَ (89)
آنها کسانی هستند که کتاب و حکم و نبوت به آنان دادیم و اگر نسبت به آن کفر ورزند (مهم نیست زیرا) کسانی را نگاهبان آن ساخته ایم که نسبت به آن کافر نیستند.
اُولئِكَ الَّذينَ هَدَي اللهُ ؗ فَبِهُدیــٰهُمُ اقتَدِهؕ قُل لآ اَسئئَلُكُم عَلَيهِ اَجرًا ؗ اِن هُوَاِلّا ذِكريٰ لِلعٰلَمينَ (90)
آنها کسانی هستند که خداوند هدایتشان کرده پس به هدایت آنان اقتدا کن (و) بگو در برابر این (رسالت و تبلیغ) پاداشی از شما نمیطلبم. این رسالت چیزی جز یک یادآوری برای جهانیان نیست (و آگاه ساختن و بیدار کردن وظیفه من است و در برابر انجام وظیفه مزد معنی ندارد).
وَ ما قَدَرُوا اللهَ حَقَّ قَدرِهٖٓ اِذ قالوا مآ اَنزَلَ اللهُ عَليٰ بَشَرٍ مِن شَيءٍؕ قُل مَن اَنزَلَ الكِتٰبَ الَّذي جآءَ بِهٖ موسيٰ نورًا وَ هُدًي لِلنّاسِ ࣕ تَجعَلونَهۥ قَراطيسَ تُبدونَها وَ تُخفونَ كَثيرًا وَ عُلِّمتُم مالَم تَعلَموٓا اَنتُم وَ لآءابآ ؤُكُم ؗ قُلِ اللهُ ؗ ثُمَّ ذَرهُم في خَوضِهِم يَلعَبونَ (91)
آنها خدا را چنانکه باید نشناختند که گفتند هیچ چیز بر هیچ انسانی نفرستاده بگو چه کسی کتابی را که موسی آورد نازل گردانید کتابی که نور و هدایت برای مردم بود (اما شما) آنرا به صورت پراکنده قرار میدهید قسمتی را آشکار و قسمت زیادی را پنهان میدارید و مطالبی به شما تعلیم داده شده که نه شما و نه پدرانتان از آن با خبر نبودید بگو: خدا… و سپس آنها را در گفتگوهای لجاجت آمیزشان رها کن تا بازی کنند!
وَ هٰذا كِتٰبٌ اَنزَلنٰهُ مُبارَكٌ مُصَدِّقُ الَّذي بَينَ يَدَيهِ وَ لِتُنذِرَ اُمَّ القُريٰ وَ مَن حَولَهاۚ وَ الَّذينَ يُؤمِنونَ بِالأخِرَةِ يُؤمِنونَ بِهٖ وَ هُم عَليٰ صَلاتِهِم يُحافِظونَ (92)
و این کتابی است که آنرا نازل کردیم، کتابی است پر برکت که آنچه را پیش از آن آمده تصدیق میکند، (آنرا فرستادیم تا مردم را به پاداشهای الهی بشارت دهی) و برای اینکه (مردم) ام القری (مکه) و آنها که گرد آن هستند بترسانی، آنها که به آخرت ایمان دارند به آن ایمان میآورند و مراقب نمازهای خویش میباشند.
وَ مَن اَظلَمُ مِمَّنِ افتَريٰ عَلَي اللهِ كَذِبًا اَو قالَ اوحِيَ اِلَيَّ وَ لَم يوحَ اِلَيهِ شَيءٌ وَ مَن قالَ سَاُنزِلُ مِثلَ مآ اَنزَلَ اللهُؕ وَ لَو تَريٰٓ اِذِ الظٰلِمونَ في غَمَرٰتِ المَوتِ وَ المَلٰٓئِكَةُ باسِطوٓا اَيديهِم اَخرِجوٓا اَنفُسَكُمُ ؗ اؘليَومَ تُجزَونَ عَذابَ الهونِ بِما كُنتُم تَقولونَ عَلَي اللهِ غَيرَ الحَقِّ وَ كُنتُم عَن ءايٰتِهٖ تَستَكبِرونَ (93)
چه کسی ستمکارتر است از کسی که دروغی به خدا ببندد یا بگوید وحی بمن فرستاده شده در حالی که وحی به او نشده باشد، و کسی که بگوید من هم همانند آنچه خدا نازل کرده نازل میکنم، و اگر ببینی هنگامی که (این) ظالمان در شداید مرگ فرو رفته اند و فرشتگان دستها را گشوده به آنان میگویند جان خود را خارج سازید امروز مجازات خوار کنندهای در برابر دروغهائی که به خدا بستید و در برابر آیات او تکبر ورزیدید، خواهید دید، (در آن روز به حال آنها تاسف خواهی خورد
وَ لَقَد جِئتُمونا فُراديٰ كَما خَلَقنٰكُم اَوَّلَ مَرَّةٍ وَ تَرَكتُم ما خَوَّلنٰكُم وَرآءَ ظُهورِكُم ؗ وَ ما نَريٰ مَعَكُم شُفَعآءَكُمُ الَّذينَ زَعَمتُم اَنَّهُم فيكُم شُرَكٰٓؤُاۚ لَقَد تَقَطَّعَ بَينَكُم وَ ضَلَّ عَنكُم ما كُنتُم تَزعُمونَ (94)
همه شما به صورت تنها به سوی ما بازگشت نمودید همانگونه که روز اول شما را آفریدیم، و آنچه را به شما بخشیده بودیم پشت سرگذاردید، و شفیعانی را که شریک در شفاعت خود میپنداشتید با شما نمیبینیم، پیوندهای شما بریده شد و تمام آنچه را تکیه گاه خود تصور میکردید از شما دور و گم شدند.
اِنَّ اللهَ فالِقُ الحَبِّ وَ النَّويٰ ؗ يُخرِجُ الحَيَّ مِنَ المَيِّتِ وَ مُخرِجُ المَيِّتِ مِنَ الحَيِّۚ ذٰلِكُمُ اللهُ ؗ فَاَنّيٰ تُؤفَكونَ (95)
خداوند شکافنده دانه و هسته است، زنده را از مرده خارج میسازد و مرده را از زنده، این است خدای شما پس چگونه از حق منحرف میشوید؟
فالِقُ الاِصباحِ وَ جَعَلَ الَّيلَ سَكَنًا وَ الشَّمسَ وَ القَمَرَ حُسبانًاۚ ذٰلِكَ تَقديرُ العَزيزِ العَليمِ (96)
او شکافنده صبح است و شب را مایه آرامش و خورشید و ماه را وسیله حساب قرار داده است، این اندازهگیری خداوند توانای دانا است.
وَ هُوَالَّذي جَعَلَ لَكُمُ النُّجومَ لِتَهتَدوا بِها في ظُلُمٰتِ البَرِّ وَ البَحرِؕ قَد فَصَّلنَا الأيٰتِ لِقَومٍ يَعلَمونَ (97)
او کسی است که ستارگان را برای شما قرار داد تا در تاریکیهای خشکی و دریا بوسیله آنها هدایت شوید، نشانه ها(ی خود) را برای کسانی که میدانند (و اهل فکر و اندیشه اند) بیان داشتیم.
وَ هُوَالَّذيٓ اَنشَاَكُم مِن نَفسٍ واحِدَةٍ فَمُستَقَرٌّ وَ مُستَودَعٌؕ قَد فَصَّلنَا الأيٰتِ لِقَومٍ يَفقَهونَ (98)
او کسی است که شما را از یک نفس آفرید، در حالی که بعضی از انسانها پایدارند (از نظر ایمان یا خلقت کامل) و بعضی ناپایدار، ما آیات خود را برای کسانی که میفهمند بیان نمودیم.
وَ هُوَالَّذيٓ اَنزَلَ مِنَ السَّمآءِ مآءً فَاَخرَجنا بِهٖ نَباتَ كُلِّ شَيءٍ فَاَخرَجنا مِنهُ خَضِرًا نُخرِجُ مِنهُ حَبًّا مُتَراكِبًا ؗ وَ مِنَ النَّخلِ مِن طَلعِها قِنوانٌ دانِيَةٌۚ وَ جَنّٰتٍ مِن اَعنابٍ وَ الزَّيتونَ وَ الرُّمّانَ مُشتَبِهًا وَ غَيرَ مُتَشابِهٍؕ اؙنظُروٓا اِليٰ ثَمَرِهٖٓ اِذآ اَثمَرَ وَيَنعِهٖٓۚ اِنَّ في ذٰلِكُم لَأيٰتٍ لِقَومٍ يُؤمِنونَ (99)
او کسی است که از آسمان آبی نازل کرد و بوسیله آن گیاهان گوناگون رویانیدیم، از آن ساقه ها و شاخه های سبز خارج ساختیم و از آنها دانه های متراکم، و از شکوفه نخل خوشه ها با رشته های باریک بیرون فرستادیم و باغها از انواع انگور و زیتون و انار شبیه به یکدیگر و بیشباهت هنگامی که میوه میکند به میوه آن و طرز رسیدنش بنگرید که در آن نشانه هائی برای افراد با ایمان
وَ جَعَلوا لِله شُرَكآءَ الجِنَّ وَ خَلَقَهُم ؗ وَ خَرَقوا لَهۥ بَنينَ وَ بَنٰتٍ بِغَيرِ عِلمٍۚ سُبحٰنَهۥ وَ تَعٰليٰ عَمّا يَصِفونَ (100)
آنان برای خدا شریکهائی از جن قرار دادند در حالی که خداوند همه آنها را آفریده است، و برای خدا پسران و دخترانی به دروغ و از روی جهل ساختند، منزه است خدا، و برتر است از آنچه توصیف میکنند.
بَديعُ السَّمٰوٰتِ وَ الاَرضِۚ اَنّيٰ يَكونُ لَهۥ وَلَدٌ وَ لَم تَكُن لَهۥ صاحِبَةٌ ؗ وَخَلَقَ كُلَّ شَيءٍ ؗ وَ هُوَبِكُلِّ شَيءٍ عَليمٌ (101)
ابداع کننده آسمانها و زمین او است چگونه ممکن است فرزندی داشته باشد و حال آنکه همسری نداشته و همه چیز را آفریده و او به همه چیز دانا است.
ذٰلِكُمُ اللهُ رَبُّكُم لآ اِلٰهَ اِلّا هُوَ خالِقُ كُلِّ شَيءٍ فَاعبُدوهُۚ وَ هُوَعَليٰ كُلِّ شَيءٍ وَكيلٌ (102)
(آری) چنان است خداوند پروردگار شما، هیچ معبودی جز او نیست آفریدگار همه چیز است، او را بپرستید و او حافظ و مدبر همه موجودات است.
لاتُدرِكُهُ الاَبصارُ وَ هُوَيُدرِكُ الاَبصارَ ؗ وَ هُوَاللَّطيفُ الخَبيرُ (103)
چشمها او را درک نمیکند ولی او همه چشمها را درک میکند و او بخشنده (انواع نعمتها و با خبر از ریزهکاریها) و آگاه (از همه چیز) است.
قَد جآءَكُم بَصآئِرُ مِن رَبِّكُم ؗ فَمَن اَبصَرَ فَلِنَفسِهٖ وَمَن عَمِيَ فَعَلَيهاۚ وَ مآ اَنَا عَلَيكُم بِحَفيظٍ (104)
دلائل روشن از طرف پروردگارتان برای شما آمد، کسی که (بوسیله آن حق را) ببیند به سود خود اوست و کسی که از دیدن آن چشم بپوشد به زیان خود اوست، و من شما را اجبار نمیکنم.
وَ كَذٰلِكَ نُصَرِّفُ الأيٰتِ وَ لِيَقولوا دَرَستَ وَ لِنُبَيِّنَهۥ لِقَومٍ يَعلَمونَ (105)
و این چنین آیات را در شکلهای گوناگون بیان میداریم بگذار آنها بگویند تو درس خوانده ای (و آنها را از دگری آموخته ای) هدف ما این است که آنرا برای کسانی که علم و آگاهی دارند روشن سازیم.
اؚتَّبِع مآ اوحِيَ اِلَيكَ مِن رَبِّكَ ؗ لآ اِلٰهَ اِلّا هُوَۚ وَ اَعرِض عَنِ المُشرِكينَ (106)
از آنچه از طرف پروردگارت بر تو وحی شده پیروی کن، هیچ معبودی جز او نیست، و از مشرکان روی بگردان.
وَ لَو شآءَ اللهُ مآ اَشرَكواۚ وَ ما جَعَلنٰكَ عَلَيهِم حَفيظًا ؗ وَ مآ اَنتَ عَلَيهِم بِوَكيلٍ (107)
اگر خدا میخواست (همه به اجبار ایمان میآوردند و هیچ یک) مشرک نمیشدند و ما تو را مسئول (اعمال) آنها قرار ندادیم و وظیفه نداری آنها را مجبور (به ایمان) سازی.
وَ لاتَسُبُّوا الَّذينَ يَدعونَ مِن دونِ اللهِ فَيَسُبُّوا اللهَ عَدوًا بِغَيرِ عِلمٍؕ كَذٰلِكَ زَيَّنّا لِكُلِّ اُمَّةٍ عَمَلَهُم ثُمَّ اِليٰ رَبِّهِم مَرجِعُهُم فَيُنَبِّئُهُم بِما كانوا يَعمَلونَ (108)
(معبود) کسانی را که غیر خدا را میخوانند دشنام ندهید مبادا آنها (نیز) از روی ظلم و جهل خدا را دشنام دهند، این چنین برای هر امتی عملشان را زینت دادیم سپس بازگشت آنها به سوی پروردگارشان است و آنها را از آنچه عمل میکردند آگاه میسازد (و پاداش و کیفر میدهد).
وَ اَقسَموا بِاللهِ جَهدَ اَي‍مٰنِهِم لَئِن جآءَتهُم ءايَةٌ لَيُؤمِنُنَّ بِهاۚ قُل اِنَّمَا الأيٰتُ عِندَ اللهِ ؗ وَ ما يُشعِرُكُم اَنَّهآ اِذا جآءَت لايُؤمِنونَ (109)
با نهایت اصرار سوگند به خدا یاد کردند که اگر نشانه ای (معجزهای) برای آنها بیاید حتما به آن ایمان میآورند بگو معجزات از ناحیه خدا است (و در اختیار من نیست که به میل شما معجزه بیاورم) و شما نمیدانید که آنها پس از آمدن معجزات (باز) ایمان نمیآورند!
وَ نُقَلِّبُ اَفئئِدَتَهُم وَ اَبصارَهُم كَمالَم يُؤمِنوا بِهٖٓ اَوَّلَ مَرَّةٍ ؗ وَ نَذَرُهُم في طُغيانِهِم يَعمَهونَ (110)
و ما دلها و چشمهای آنها را واژگونه میسازیم چرا که در آغاز به آن ایمان نیاوردند و آنان را در حال طغیان و سرکشی به حال خود وامی گذاریم تا سرگردان شوند.
وَلَو اَنَّنا نَ‍زَّلنآ اِلَيهِمُ ال‍مَلٰٓئِكَةَ وَ كَلَّمَهُمُ المَوتيٰ وَ حَشَرنا عَلَيهِم كُلَّ شَيءٍ قُبُلًا ما كانوا لِيُؤمِنوٓا اِلّآ اَن يَشآءَ اللهُ وَلٰكِنَّ اَكثَرَهُم يَجهَلونَ (111)
و اگر ما فرشتگان را بر آنها نازل میکردیم، و مردگان با آنها سخن میگفتند، و همه چیز را در برابر آنها جمع مینمودیم هرگز ایمان نمیآوردند، مگر آنکه خدا بخواهد ولی بیشتر آنها نمیدانند.
وَكَذٰلِكَ جَعَلنا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا شَيٰطينَ الاِنسِ وَ الجِنِّ يوحي بَعضُهُم اِليٰ بَعضٍ زُخرُفَ القَولِ غُرورًاۚوَلَو شآءَ رَبُّكَ ما فَعَلوهُ ؗ فَذَرهُم وَ ما يَفتَرونَ (112)
اینچنین در برابر هر پیامبری دشمنی از شیاطین انس و جن قرار دادیم که سخنان فریبنده و بیاساس (برای اغفال مردم) به طور سری (و درگوشی) به یکدیگر میگفتند و اگر پروردگار تو میخواست چنین نمیکردند (و اجبارا میتوانست جلو آنها را بگیرد ولی اجبار سودی ندارد) بنابراین آنها و تهمت هایشان را به حال خود واگذار!
وَ لِتَصغيٰٓ اِلَيهِ اَفئئِدَةُ الَّذينَ لايُؤمِنونَ بِالأخِرَةِ وَ لِيَرضَوهُ وَ لِيَقتَرِفوا ما هُم مُقتَرِفونَ (113)
و نتیجه (وسوسه های شیطان و تبلیغات شیطان صفتان) این خواهد شد که دلهای کسانی که به روز رستاخیز عقیده ندارند به آنها متمایل میگردد و به آن راضی میشوند و هر گناهی بخواهند انجام دهند، انجام میدهند.
اَفَغَيرَ اللهِ اَبتَغي حَكَمًا وَ هُوَ الَّذيٓ اَنزَلَ اِلَيكُمُ الكِتٰبَ مُفَصَّلًاۚ وَ الَّذينَ ءاتَينٰهُمُ الكِتٰبَ يَعلَمونَ اَنَّهۥ مُنَزَّلٌ مِن رَبِّكَ بِالحَقِّؗ فَلاتَكونَنَّ مِنَ المُمتَرينَ (114)
آیا (با این حال) غیر خدا را به داوری بطلبم در حالی که او است که این کتاب آسمانی را که همه چیز در آن آمده فرستاده است و آنها که کتاب آسمانی به آنان داده ایم میدانند که این کتاب به حق از طرف پروردگارت نازل شده بنابراین هرگز از تردید کنندگان مباش.
وَ تَمَّت كَلِمَتُ رَبِّكَ صِدقًا وَ عَدلًاؗ لامُبَدِّلَ لِكَلِمٰتِهٖۚ وَ هُوَالسَّميعُ العَليمُ (115)
و کلام پروردگار تو با صدق و عدل به انجام رسید هیچکس نمیتواند کلمات او را دگرگون سازد و او شنونده دانا است.
وَ اِن تُطِع اَكثَرَ مَن فِي الاَرضِ يُضِلّوكَ عَن سَبيلِ اللهِۚ اِن يَتَّبِعونَ اِلَّا الظَّنَّ وَ اِن هُم اِلّا يَخرُصونَ (116)
و اگر اکثر کسانی را که در روی زمین هستند اطاعت کنی تو را از راه خدا گمراه میکنند، آنها تنها از گمان پیروی میکنند و از تخمین و حدس (واهی).
اِنَّ رَبَّكَ هُوَاَعلَمُ مَن يَضِلُّ عَن سَبيلِهٖ وَ هُوَاَعلَمُ بِالمُهتَدينَ (117)
پروردگار تو به کسانی که از راه او گمراه گشته اند آگاهتر است و همچنین به کسانی که هدایت یافته اند.
فَكُلوا مِمّا ذُكِرَ اسمُ اللهِ عَلَيهِ اِن كُنتُم بِئئايٰتِهٖ مُؤمِنينَ (118)
و از آنچه نام خدا بر آن گفته شده بخورید (اما از گوشت حیواناتی که به هنگام سر بریدن نام خدا بر آن نمیبرند نخورید) اگر به آیات او ایمان دارید.
وَ مالَكُم اَلّا تَأكُلوا مِمّا ذُكِرَ اسمُ اللهِ عَلَيهِ وَ قَد فَصَّلَ لَكُم ما حَرَّمَ عَلَيكُم اِلّا مَا اضطُرِرتُم اِلَيهِؕ وَ اِنَّ كَثيرًا لَيُضِلّونَ بِاَهوآئِهِم بِغَيرِ عِلمٍۚ اِنَّ رَبَّكَ هُوَاَعلَمُ بِالمُعتَدينَ (119)
چرا از چیزهائی نمیخورید که اسم خدا بر آنها برده شده در حالی که (خداوند) آنچه را بر شما حرام بوده بیان کرده است، مگر اینکه ناچار باشید (که در این صورت خوردن از گوشت چنان حیواناتی جائز است) و بسیاری از مردم (دیگران را) به خاطر هوی و هوس و بیدانشی گمراه میسازند و پروردگار تو تجاوزکاران را بهتر میشناسد.
وَ ذَروا ظاهِرَ الاِثمِ وَ باطِنَهٓۥۚ اِنَّ الَّذينَ يَكسِبونَ الاِثمَ سَيُجزَونَ بِما كانوا يَقتَرِفونَ (120)
گناهان آشکار و پنهان را رها کنید زیرا کسانی که تحصیل گناه میکنند در برابر آن مجازات خواهند شد.
وَ لاتَأكُلوا مِمّا لَم يُذكَرِ اسمُ اللهِ عَلَيهِ وَ اِنَّهۥ لَفِسقٌؕ وَ اِنَّ الشَّيٰطينَ لَيوحونَ اِليٰٓ اَولِيآئِهِم لِيُجادِلوكُمؗ وَ اِن اَطَعتُموهُم اِنَّكُم لَمُشرِكونَ (121)
و از آنچه نام خدا بر آن برده نشده نخورید و این کار گناه است، و شیاطین به دوستان خود مطالبی مخفیانه القا میکنند تا با شما به مجادله برخیزند و اگر از آنها اطاعت کنید شما هم مشرک خواهید بود!
اَوَمَن كانَ مَيتًا فَاَحيَينٰهُ وَ جَعَلنا لَهۥ نورًا يَمشي بِهٖ فِي النّاسِ كَمَن مَثَلُهۥ فِي الظُّلُمٰتِ لَيسَ بِخارِجٍ مِنهاۚ كَذٰلِكَ زُيِّنَ لِلكٰفِرينَ ما كانوا يَعمَلونَ (122)
آیا کسی که مرده بود سپس او را زنده کردیم و نوری بر او قرار دادیم که با آن در میان مردم راه برود همانند کسی است که در ظلمتها باشد و از آن خارج نگردد، اینچنین برای کافران اعمال (زشتی) که انجام میدادند تزیین شده است (و زیبا جلوه کرده).
وَ كَذٰلِكَ جَعَلنا في كُلِّ قَريَةٍ اَكٰبِرَ مُجرِميها لِيَمكُروا فيها ؗ وَ ما يَمكُرونَ اِلّا بِاَنفُسِهِم وَ ما يَشعُرونَ (123)
و همچنین در هر شهر و روستائی بزرگان گنهکاری قرار دادیم (افرادی که همه گونه قدرت در اختیارشان گذاردیم اما آنها از آن سوء استفاده کرده و راه خطا پیش گرفتند) و سرانجام کارشان این شد که به مکر (و فریب مردم) پرداختند ولی تنها خودشان را فریب میدهند و نمیفهمند.
وَ اِذا جآءَتهُم ءايَةٌ قالوا لَن نُؤمِنَ حَتّيٰ نُؤتيٰ مِثلَ مآ اوتِيَ رُسُلُ اللهِۘ اؘللهُ اَعلَمُ حَيثُ يَجعَلُ رِسالَتَهۥؕ سَيُصيبُ الَّذينَ اَجرَموا صَغارٌ عِندَ اللهِ وَ عَذابٌ شَديدٌ بِما كانوا يَمكُرونَ (124)
و هنگامی که آیهای برای آنها بیاید میگویند ما هرگز ایمان نمیآوریم مگر اینکه همانند چیزی که به پیامبران خدا داده شده است به ما هم داده شود، خداوند آگاهتر است که رسالت خویش را کجا قرار دهد به زودی کسانی که مرتکب گناه شدند (و برای حفظ موقعیت خود مردم را از راه حق منحرف ساختند) گرفتار حقارت در پیشگاه خدا و عذاب شدید در مقابل مکر (و فریب و نیرنگی) که داشتندمی شوند
فَمَن يُرِدِ اللهُ اَن يَهدِيَهۥ يَشرَح صَدرَهۥ لِلاِسلامِؗ وَ مَن يُرِد اَن يُضِلَّهۥ يَجعَل صَدرَهۥ ضَيِّقًا حَرَجًا كَاَنَّما يَصَّعَّدُ فِي السَّمآءِۚ كَذٰلِكَ يَجعَلُ اللهُ الرِّجسَ عَلَي الَّذينَ لايُؤمِنونَ (125)
آن کس را که خدا بخواهد هدایت کند سینهاش را برای (پذیرش) اسلام گشاده میسازد و آن کس را که (بخاطر اعمال خلافش) بخواهد گمراه سازد سینهاش را آنچنان تنگ میسازد که گویا میخواهد به آسمان بالا برود، اینچنین خداوند پلیدی را بر افرادی که ایمان نمیآورند قرار میدهد.
وَ هٰذا صِراطُ رَبِّكَ مُستَقيمًاؕ قَد فَصَّلنَا الأيٰتِ لِقَومٍ يَذَّكَّرونَ (126)
و این راه مستقیم (و سنت جاویدان) پروردگار تو است، ما آیات خود را برای کسانی که پند میگیرند بیان کردیم.
لَهُم دارُ السَّلٰمِ عِندَ رَبِّهِمؗ وَ هُوَوَلِيُّهُم بِما كانوا يَعمَلونَ (127)
برای آنها خانه امن و امان نزد پروردگارشان خواهد بود، و او ولی و یار و یاور آنها است بخاطر اعمال (نیکی) که انجام میدادند.
وَ يَومَ يَحشُرُهُم جَميعًا يٰ‍مَعشَرَ الجِنِّ قَدِ استَكثَرتُم مِنَ الاِنسِ ؗ وَ قالَ اَولِيآؤُهُم مِنَ الاِنسِ رَبَّنَا استَمتَعَ بَعضُنا بِبَعضٍ وَ بَلَغنآ اَجَلَنَا الَّذيٓ اَجَّلتَ لَناۚ قالَ النّارُ مَثویــٰكُم خٰلِدينَ فيهآ اِلّا ما شآءَ اللهُۚ اِنَّ رَبَّكَ حَكيمٌ عَليمٌ (128)
و آن روز که همه آنها را جمع و محشور میسازد به آنان میگوید ای جمعیت شیاطین و جن شما افراد زیادی از انسانها را گمراه ساختید دوستان و پیروان آنها از میان انسانها میگویند: پروردگارا! هر یک از ما دو دسته (پیشوایان و پیروان گمراه) از دیگری استفاده کردیم (ما به لذات هوس آلود و زودگذر رسیدیم و آنها بر ما حکومت کردند) و به اجلی که برای ما مقرر داشته بودی رسیدیم، (خداوند) میگوید: آتش جایگاه شماست، جاودانه در آن خواهید ماند، مگر آنچه خدا بخواهد، پروردگار تو حکیم و دانا است.
وَ كَذٰلِكَ نُوَلّي بَعضَ الظٰلِمينَ بَعضًا بِما كانوا يَكسِبونَ (129)
و اینچنین بعضی از ستمگران را به بعض دیگر وامی گذاریم به سبب اعمالی که انجام میدادند.
يٰ‍مَعشَرَ الجِنِّ وَ الاِنسِ اَلَم يَأتِكُم رُسُلٌ مِنكُم يَقُصّونَ عَلَيكُم ءايٰتي وَ يُنذِرونَكُم لِقآءَ يَومِكُم هٰذاۚ قالوا شَهِدنا عَليٰٓ اَنفُسِناۚ وَ غَرَّتهُمُ الحَيوٰةُ الدُّنيا وَ شَهِدوا عَليٰٓ اَنفُسِهِم اَنَّهُم كانوا كٰفِرينَ (130)
(در آن روز به آنها میگوید) ای جمعیت جن و انس آیا رسولانی از شما به سوی شما نیامدند که آیات مرا برایتان بازگو میکردند و از ملاقات چنین روزی شما را بیم میدادند، آنها میگویند گواهی میدهیم بر ضد خودمان (آری ما بد کردیم) و زندگی (پر زرق و برق) دنیا آنها را فریب داد، و بر زیان خود گواهی میدهند که کافر بودند.
ذٰلِكَ اَن لَم يَكُن رَبُّكَ مُهلِكَ القُريٰ بِظُلمٍ وَ اَهلُها غـٰفِلونَ (131)
این بخاطر آن است که پروردگارت هیچگاه (مردم) شهرها و آبادیها را بخاطر ستمهایشان در حال غفلت و بیخبری هلاک نمیکند (بلکه قبلا رسولانی برای آنها میفرستد).
وَ لِكُلٍّ دَرَجٰتٌ مِمّا عَمِلواۚ وَ ما رَبُّكَ بِغافِلٍ عَمّا يَعمَلونَ (132)
و برای هر یک (از این دو دسته) درجات (و مراتبی) است از آنچه عمل کردند و پروردگارت غافل از اعمالی که انجام میدهند نیست.
وَ رَبُّكَ الغَنِيُّ ذُو الرَّحمَةِ ؗ اِن يَشَأ يُذهِبكُم وَ يَستَخلِف مِن بَعدِكُم ما يَشآءُ كَمآ اَنشَاَكُم مِن ذُرِّيَّةِ قَومٍ ءاخَرينَ (133)
و پروردگارت بینیاز و مهربان است (بنابراین درباره کسی ظلم و ستم نمیکند بلکه اینها نتیجه اعمال خود را میگیرند) اگر بخواهد همه شما را میبرد و بعد از شما بجای شما هر چه بخواهد (و هر کس را بخواهد) جانشین میسازد همانطور که شما را از نسل اقوام دیگری به وجود آورد.
اِنَّ ما توعَدونَ لَأتٍ ؗ وَ مآ اَنتُم بِمُعجِزينَ (134)
آنچه به شما وعده داده میشود، میآید و شما نمیتوانید (خدا را) ناتوان سازید (و از عدالت و کیفر او فرار کنید).
قُل يٰقَومِ اعمَلوا عَليٰ مَكانَتِكُم اِنّي عامِلٌ ؗ فَسَوفَ تَعلَمونَ مَن تَكونُ لَهۥ عاقِبَةُ الدّارِۚ اِنَّهۥ لايُفلِحُ الظٰلِمونَ (135)
بگو ای جمعیت! هر کار در قدرت دارید بکنید! من (هم به وظیفه خود) عمل میکنم، اما به زودی خواهید دانست چه کسی سرانجام نیک خواهد داشت (و پیروزی با چه کسی است اما) به طور مسلم ظالمان رستگار نخواهند شد.
وَ جَعَلوا لِله مِمّا ذَرَاَ مِنَ الحَرثِ وَ الاَنعامِ نَصيبًا فَقالوا هٰذا لِله بِزَعمِهِم وَ هٰذا لِشُرَكآئِنا ؗ فَما كانَ لِشُرَكآئِهِم فَلا يَصِلُ اِلَي اللهِ ؗ وَ ما كانَ لِله فَهُوَيَصِلُ اِليٰ شُرَكآئِهِمۚ سآءَ ما يَحكُمونَ (136)
و (مشرکان) سهمی از آنچه خداوند آفریده از زراعت و چهارپایان برای او قرار دادند و گفتند – به گمان آنها – این مال خدا است و این مال شرکای ما (یعنی بتها) است، آنچه مال شرکای آنها بود به خدا نمیرسید، ولی آنچه مال خدا بود به شرکایشان میرسید (و اگر سهم بتها مواجه با کمبودی میشد مال خدا را به آنها میدادند اما عکس آنرا مجاز نمیدانستند!) چه بد حکم میکنند (که علاوه بر شرک، حتی خدا را کمتر از بتها میگرفتند)!
وَكَذٰلِكَ زَيَّنَ لِكَثيرٍ مِنَ المُشرِكينَ قَتلَ اَولادِهِم شُرَكآؤُهُم لِيُردوهُم وَ لِيَلبِسوا عَلَيهِم دينَهُمۚ وَ لَو شآءَ اللهُ ما فَعَلوهُؗ فَذَرهُم وَ ما يَفتَرونَ (137)
و همچنین شرکای آنها (یعنی بتها) قتل فرزندانشان را در نظرشان جلوه داده بودند (کودکان خود را قربانی بتها میکردند و افتخار مینمودند!) و عاقبت این کار چنین شد که آنها را به هلاکت افکندند و آئینشان را دگرگون ساختند و اگر خدا میخواست چنین نمیکردند (زیرا میتوانست اجبارا جلو آنان را بگیرد ولی اجبار سودی ندارد) بنابراین آنها و تهمتهایشان را به حال خود واگذار (و به اعمال آنها اعتنا مکن).
وَ قالوا هٰذِهٖٓ اَنعامٌ وَ حَرثٌ حِجرٌ لايَطعَمُهآ اِلّا مَن نَشآءُ بِزَعمِهِم وَ اَنعامٌ حُرِّمَت ظُهورُها وَ اَنعامٌ لايَذكُرونَ اسمَ اللهِ عَلَيهَا افتِرآءً عَلَيهِۚ سَيَجزيهِم بِما كانوا يَفتَرونَ (138)
و گفتند این قسمت از چهار پایان و زراعت (که مخصوص بتها است برای همه) ممنوع است و جز کسانی که ما بخواهیم – به گمان آنها – از آن نباید بخورد و (می گفتند اینها) چهارپایانی است که سوار شدن بر آنها تحریم شده و چهار پایانی که نام خدا را بر آن نمیبردند و به خدا دروغ میبستند (و میگفتند این احکام از ناحیه او است) به زودی کیفر افتراهای آنها را میدهد.
وَ قالوا ما في بُطونِ هٰذِهِ الاَنعامِ خالِصَةٌ لِذُكورِنا وَ مُحَرَّمٌ عَليٰٓ اَزواجِنا ؗ وَ اِن يَكُن مَيتَةً فَهُم فيهِ شُرَكآءُۚ سَيَجزيهِم وَصفَهُم ؗ اِنَّهۥ حَكيمٌ عَليمٌ (139)
و گفتند آنچه در شکم این حیوانات (از جنین و بچه) وجود دارد مخصوص مردان ماست و بر همسران ما حرام است اما اگر مرده باشد (یعنی مرده متولد شود) همگی در آن شریکند و به زودی (خدا) کیفر این توصیف (و احکام دروغین) آنها را میدهد او حکیم و دانا است.
قَد خَسِرَ الَّذينَ قَتَلوٓا اَولادَهُم سَفَهًا بِغَيرِ عِلمٍ وَ حَرَّموا ما رَزَقَهُمُ اللهُ افتِرآءً عَلَي اللهِۚ قَد ضَلّوا وَ ما كانوا مُهتَدينَ (140)
مسلما آنها که فرزندان خود را از روی سفاهت و نادانی کشتند زیان دیدند و آنچه را خدا به آنها روزی داده بود بر خود تحریم کردند و بر خدا افترا بستند، آنها گمراه شدند و (هرگز) هدایت نیافتند.
وَ هُوَالَّذيٓ اَنشَاَ جَنّٰتٍ مَعروشٰتٍ وَ غَيرَ مَعروشٰتٍ وَ النَّخلَ وَ الزَّرعَ مُختَلِفًا اُكُلُهۥ وَ الزَّيتونَ وَ الرُّمّانَ مُتَشابِهًا وَ غَيرَ مُتَشابِهٍۚ كُلوا مِن ثَمَرِهٖٓ اِذآ اَثمَرَ وَ ءاتوا حَقَّهۥ يَومَ حَصادِهٖ وَ لاتُسرِفوٓا ؗ اِنَّهۥ لايُحِبُّ المُسرِفينَ (141)
او است که باغهای معروش (باغهائی که درختانش روی داربستها قرار میگیرند) و باغهای غیر معروش (درختانی که نیاز به داربست ندارند) آفرید، و همچنین نخل و انواع زراعت را که از نظر میوه و طعم با هم متفاوتند و (نیز) درخت زیتون و انار را که از جهتی با هم شبیه و از جهتی تفاوت دارند (برگ و ساختمان ظاهریشان شبیه یکدیگر است در حالی که طعم میوه آنها فوق العاده متفاوت) از میوه آن به هنگامی که به ثمر مینشیند بخورید و حق آن را به هنگام درو بپردازید، اسراف نکنید که خداوند مسرفین را دوست نمیدارد.
وَ مِنَ الاَنعامِ حَمولَةً وَ فَرشًاۚ كُلوا مِمّا رَزَقَكُمُ اللهُ وَ لاتَتَّبِعوا خُطُوٰتِ الشَّيطٰنِ ؗ اِنَّهۥ لَكُم عَدُوٌّ مُبينٌ (142)
(و او کسی است که) از چهارپایان برای شما حیوانات باربر و حیوانات کوچک آفرید، از آنچه او به شما روزی داده است بخورید و از گامهای شیطان پیروی ننمائید که او دشمن آشکار شما است.
ثَمٰنِيَةَ اَزواجٍۚ مِنَ الضَّأنِ اثنَينِ وَ مِنَ المَعزِ اثنَينِؕ قُل ءآلذَّكَـرَينِ حَرَّمَ اَمِ الاُنثَيَينِ اَمَّا اشتَمَلَت عَلَيهِ اَرحامُ الاُنثَيَينِۚ نَبِّئئوني بِعِلمٍ اِن كُنتُم صٰدِقينَ (143)
هشت جفت از چهارپایان (برای شما آفرید) از میش دو جفت و از بز دو جفت بگو آیا خداوند نرهای آنها را حرام کرده یا مادهها را؟ یا آنچه رحم ماده های آنها در برگرفته ؟ اگر راست میگوئید (و بر تحریم آنها دلیلی دارید) به من خبر دهید.
وَ مِنَ الاِبِلِ اثنَينِ وَ مِنَ البَقَرِ اثنَينِؕ قُل ءآلذَّكـَرَينِ حَرَّمَ اَمِ الاُنثَيَينِ اَمَّا اشتَمَلَت عَلَيهِ اَرحامُ الاُنثَيَينِۚ اَم كُنتُم شُهَدآءَ اِذ وَصّیــٰكُمُ اللهُ بِهٰذاۚ فَمَن اَظلَمُ مِمَّنِ افتَريٰ عَلَي اللهِ كَذِبًا لِيُضِلَّ النّاسَ بِغَيرِ عِلمٍۚ اِنَّ اللهَ لايَهدِي القَومَ الظٰلِمينَ (144)
و از شتر دو زوج، و از گاو هم دو زوج، (برای شما آفرید) بگو کدامیک از اینها را خدا حرام کرده است ؟ نرها را یا ماده ها را؟ و یا آنچه رحم ماده ها را در برگرفته ؟ و آیا شما گواه (این تحریم) بودید، هنگامی که خدا به این موضوع توصیه کرد؟ بنابراین چه کسی ستمکارتر است از آنها که بر خدا دروغ میبندند، تا مردم را از روی جهل گمراه سازند، خداوند هیچگاه ستمگران را هدایت نخواهد کرد!
قُل لآ اَجِدُ فيمآ اوحِيَ اِلَيَّ مُحَرَّمًا عَليٰ طاعِمٍ یَطعَمُ‍هٓۥ اِلّآ اَن يَكونَ مَيتَةً اَو دَمًا مَسفوحًا اَو لَحمَ خِنزيرٍ فَاِنَّهۥ رِجسٌ اَو فِسقًا اُهِلَّ لِغَيرِ اللهِ بِهٖ ۚ فَمَنِ اضطُرَّ غَيرَ باغٍ وَ لاعادٍ فَاِنَّ رَبَّكَ غَفورٌ رَحيمٌ (145)
بگو در آنچه بر من وحی شده، هیچ حرامی بر کسی که غذائی میخورد نمییابم بجز اینکه مردار باشد یا خونی که (از بدن حیوان) بیرون ریخته یا گوشت خوک که اینها همه پلیدند، یا حیوانی که در طریق گناه به هنگام سر بریدن، نام غیر خدا (نام بتها) بر آنها برده شده است، اما کسانی که ناچار شوند بدون اینکه بخاطر لذت باشد و یا زیاده از حد بخورند (گناهی بر آنها نیست) پروردگار تو آمرزنده مهربان است.
وَ عَلَي الَّذينَ هادوا حَرَّمنا كُـلَّ ذي ظُفُرٍ ؗ وَ مِنَ البَقَرِ وَ الغَنَمِ حَرَّمنا عَلَيهِم شُحومَهُمآ اِلّا ما حَمَلَت ظُهورُهُمآ اَوِ الحَوايآ اَو مَا اختَلَطَ بِعَظمٍۚ ذٰلِكَ جَزَينٰهُم بِبَغيِهِم ؗ وَ اِنّا لَصٰدِقونَ (146)
و بر یهودیان، هر حیوان ناخن دار (حیواناتی که سم یکپارچه دارند) را حرام کردیم و از گاو و گوسفند، پیه و چربیشان را تحریم نمودیم، مگر چربی هائی که بر پشت اینها قرار دارد، و یا در لابلای امعاء و دو طرف پهلوها و یا آنها که با استخوان آمیخته است این را به خاطر ظلم و ستمی که میکردند، به آنها کیفر دادیم و ما راست میگوئیم.
فَاِن كَذَّبوكَ فَقُل رَبُّكُم ذو رَحمَةٍ واسِعَةٍ وَ لايُرَدُّ بَأسُهۥ عَنِ القَومِ المُجرِمينَ (147)
اگر ترا تکذیب کنند (و این حقایق را نپذیرند) به آنها بگو پروردگار شما رحمت وسیعی دارد، اما در عین حال مجازات او از مجرمان دفع شدنی نیست (راه بازگشت به سوی شما باز است و فورا شما را مجازات نمیکند ولی اگر به کارهای خلاف ادامه دادید، کیفر شما حتمی است)
سَيَقولُ الَّذينَ اَشرَكوا لَو شآءَ اللهُ مآ اَشرَكنا وَ لآءابآؤُنا وَ لاحَرَّمنا مِن شَيءٍۚ كَذٰلِكَ كَذَّبَ الَّذينَ مِن قَبلِهِم حَتّيٰ ذاقوا بَأسَناؕ قُل هَل عِندَكُم مِن عِلمٍ فَتُخرِجوهُ لَنآ ؗ اِن تَتَّبِعونَ اِلَّا الظَّنَّ وَ اِن اَنتُم اِلّا تَخرُصونَ (148)
به زودی مشرکان (برای تبرئه خویش) میگویند اگر خدا میخواست نه ما مشرک میشدیم و نه پدران ما، و نه چیزی را تحریم میکردیم، کسانی که پیش از آنها بودند نیز همین گونه دروغ میگفتند و سرانجام (طعم) کیفر ما را چشیدند، بگو آیا دلیل قاطعی (بر این موضوع) دارید؟ پس به ما ارائه دهید، شما فقط از پندارهای بیاساس پیروی میکنید و تخمینهای نابجا میزنید.
قُل فَلِلّٰهِ الحُجَّةُ البالِغَةُ ؗ فَلَو شآءَ لَهَدیــٰكُم اَجمَعينَ (149)
بگو برای خدا دلیل رسا (و قاطع) است (بطوری که بهانه ای برای هیچکس باقی نمیگذارد) اما اگر او بخواهد همه شما را (از طریق اجبار) هدایت میکند (ولی چون هدایت اجباری بیثمر است این کار را نمیکند)
قُل هَلُمَّ شُهَدآءَكُمُ الَّذينَ يَشهَدونَ اَنَّ اللهَ حَرَّمَ هٰذا ؗ فَاِن شَهِدوا فَلا تَشهَد مَعَهُم ؗ وَ لاتَتَّبِع اَهوآءَ الَّذينَ كَذَّبوا بِئئايٰتِنا وَ الَّذينَ لايُؤمِنونَ بِالأخِرَةِ وَ هُم بِرَبِّهِم يَعدِلونَ (150)
بگو گواهان خود را که گواهی میدهند خداوند اینها را حرام کرده است، بیاورید اگر آنها (به دروغ) گواهی دهند تو با آنها (همصدا نشو و) گواهی مده، و از هوی و هوس کسانی که آیات ما را تکذیب کردند و کسانی که به آخرت ایمان ندارند و برای خدا شریک قائلند پیروی مکن.
قُل تَعالَوا اَتلُ ما حَرَّمَ رَبُّكُم عَلَيكُمۚ اَلّا تُشرِكوا بِهٖ شَيئئًاؗ وَ بِالوالِدَينِ اِحسانًاؗ وَ لاتَقتُلوٓا اَولادَكُم مِن اِملاقٍ نَحنُ نَرزُقُكُم وَ اِيّاهُمؗ وَ لاتَقرَبُوا الفَواحِشَ ما ظَهَرَ مِنها وَ ما بَطَنَؗ وَلاتَقتُلُوا النَّفسَ الَّ‍تي حَرَّمَ اللهُ اِلّا بِالحَقِّۚ ذٰلِكُم وَصّیــٰكُم بِهٖ لَعَلَّكُم تَعقِلونَ (151)
بگو بیائید آنچه را پروردگارتان بر شما حرام کرده است برایتان بخوانم: اینکه چیزی را شریک خدا قرار ندهید، و به پدر و مادر نیکی کنید، و فرزندانتان را از (ترس) فقر نکشید، ما شما و آنها را روزی میدهیم، و نزدیک کارهای زشت و قبیح نروید چه آشکار باشد چه پنهان، و نفسی را که خداوند محترم شمرده به قتل نرسانید، مگر به حق (و از روی استحقاق) این چیزی است که خداوند شما را به آن سفارش کرده، تا درک کنید.
وَ لاتَقرَبوا مالَ اليَتيمِ اِلّا بِالَّ‍تي هِيَ اَحسَنُ حَتّيٰ يَبلُغَ اَشُدَّهۥ ؗ وَ اَوفُوا الكَيلَ وَ الميزانَ بِالقِسطِۚ لانُكَـلِّفُ نَفسًا اِلّا وُسعَهاۚ وَ اِذا قُلتُم فَاعدِلوا وَ لَو كانَ ذا قُربيٰ ؗ وَ بِعَهدِ اللهِ اَوفواۚ ذٰلِكُم وَصّیــٰكُم بِهٖ لَعَلَّكُم تَذَكَّرونَ (152)
و به مال یتیم جز به نحو احسن (و برای اصلاح) نزدیک نشوید تا به حد رشد برسد، و حق پیمانه و وزن را به عدالت ادا کنید، هیچکس را جز به مقدار توانائی تکلیف نمیکنیم، و هنگامی که سخنی میگوئید عدالت را رعایت نمائید حتی اگر در مورد نزدیکان بوده باشد، این چیزی است که خداوند شما را به آن سفارش میکند تا متذکر شوید.
وَ اَنَّ هٰذا صِراطي مُستَقيمًا فَاتَّبِعوهُ ؗ وَلاتَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُم عَن سَبيلِهٖۚ ذٰلِكُم وَصّیــٰكُم بِهٖ لَعَلَّكُم تَتَّقونَ (153)
و اینکه این راه مستقیم من است از آن پیروی کنید و از راههای مختلف (و انحرافی) پیروی نکنید که شما را از راه حق دور میسازد، این چیزی است که خداوند شما را به آن سفارش میکند تا پرهیزگار شوید.
ثُمَّ ءاتَينا موسَي الكِتٰبَ تَمامًا عَلَي الَّذيٓ اَحسَنَ وَ تَفصيلًا لِكُلِّ شَيءٍ وَ هُدًي وَ رَحمَةً لَعَلَّهُم بِلِقآءِ رَبِّهِم يُؤمِنونَ (154)
سپس به موسی کتاب (آسمانی) دادیم، (نعمت خود را) بر آنها که نیکوکار بودند تکمیل کردیم، و همه چیز را (که مورد نیاز آنها بود در آن) روشن ساختیم، کتابی که مایه هدایت و رحمت بود، تا به لقای پروردگارشان (به روز رستاخیز) ایمان بیاورند.
وَ هٰذا كِتٰبٌ اَنزَلنٰهُ مُبارَكٌ فَاتَّبِعوهُ وَ اتَّقوا لَعَلَّكُم تُرحَمونَ (155)
و این کتابی است پر برکت که ما (بر تو) نازل کردیم، از آن پیروی نمائید و پرهیزگاری پیشه کنید تا مورد رحمت قرار گیرید.
اَن تَقولوٓا اِنَّمآ اُنزِلَ الكِتٰبُ عَليٰ طآئِفَتَينِ مِن قَبلِنا وَ اِن كُنّا عَن دِراسَتِهِم لَغٰفِلينَ (156)
(ما این کتاب را با اینهمه امتیازات نازل کردیم) تا نگوئید کتاب آسمانی تنها بر دو طایفه پیش از ما (بر یهود و نصاری) نازل شده بود و ما از بحث و بررسی آنها بیخبر بودیم.
اَو تَقولوا لَو اَنّآ اُنزِلَ عَلَينَا الكِتٰبُ لَكُنّآ اَهديٰ مِنهُمۚ فَقَد جآءَكُم بَيِّنَةٌ مِن رَبِّكُم وَ هُدًي وَ رَحمَةٌۚ فَمَن اَظلَمُ مِمَّن كَذَّبَ بِئئايٰتِ اللهِ وَ صَدَفَ عَنهاۚ سَنَجزِي الَّذينَ يَصدِفونَ عَن ءايٰتِنا سوٓءَ العَذابِ بِما كانوا يَصدِفونَ (157)
یا نگوئید اگر کتاب آسمانی بر ما نازل میشد از آنها هدایت یافته تر بودیم، اینک آیات و دلایل روشن از جانب پروردگارتان برای شما آمد و همچنین هدایت و رحمت او، با اینحال چه کسی ستمکارتر از آنها که آیات خدا را تکذیب کردند و از آن روی گردانیدند یافت میشود، اما بزودی کسانی را که از آیات ما روی گردانیدند به خاطر همین اغراض بیدلیلشان مجازات شدید خواهیم کرد.
هَل يَنظُرونَ اِلّآ اَن تَأتِيَهُمُ المَلٰٓئِكَةُ اَو يَأتِيَ رَبُّكَ اَو يَأتِيَ بَعضُ ءايٰتِ رَبِّكَۚ يَومَ يَأتي بَعضُ ءايٰتِ رَبِّكَ لايَنفَعُ نَفسًا ايمانُها لَم تَكُن ءامَنَت مِن قَبلُ اَو كَسَبَت فيٓ ايمانِها خَيرًاؕ قُلِ انتَظِروٓا اِنّا مُنتَظِرونَ (158)
آیا جز این انتظار دارند که فرشتگان مرگ به سراغشان بیایند، یا خداوند (خودش) به سوی آنها بیاید (چه انتظار محالی؟!) یا پاره ای از آیات پروردگار (و نشانه های رستاخیز) اما آن روز که این آیات و نشانه ها تحقق پذیرد ایمان آوردن افرادی که قبلا ایمان نیاورده اند و یا عمل نیکی انجام نداده اند سودی به حالشان نخواهد داشت، بگو (اکنون که شما چنین انتظارات غلطی دارید) انتظار بکشید ما هم انتظار (کیفر شما را) میکشیم!
اِنَّ الَّذينَ فَرَّقوا دينَهُم وَ كانوا شِيَعًا لَستَ مِنهُم في شَيءٍۚ اِنَّمآ اَمرُهُم اِلَي اللهِ ثُمَّ يُنَبِّئُهُم بِما كانوا يَفعَلونَ (159)
کسانی که آئین خود را پراکنده ساختند و به دسته جات گوناگون (و مذاهب مختلف) تقسیم شدند هیچگونه ارتباطی با آنها نداری، کار آنها واگذار به خدا است پس خدا آنها را از آنچه انجام میدادند با خبر میکند.
مَن جآءَ بِالحَسَنَةِ فَلَهۥ عَشرُ اَمثالِها ؗ وَ مَن جآءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلا يُجزيٰٓ اِلّا مِثلَها وَ هُم لايُظلَمونَ (160)
هر کس کار نیکی بیاورد ده برابر آن پاداش خواهد داشت و هر کس کار بدی بیاورد جز به مقدار آن کیفر نخواهد دید و ستمی بر آنها نخواهد شد.
قُل اِنَّني هَدیــٰني رَبّيٓ اِليٰ صِراطٍ مُستَقيمٍ دينًا قِيَمًا مِلَّةَ اِبرٰهيمَ حَنيفًاؗ وَ ما كانَ مِنَ المُشرِكينَ (161)
بگو: پروردگارم مرا به راه راست هدایت کرده، آئینی پا بر جا و ضامن سعادت دین و دنیا، آئین ابراهیم همان کسی که از آئینهای خرافی محیط خود روی گردانید و از مشرکان نبود.
قُل اِنَّ صَلاتي وَ نُسُكي وَ مَحيايَ وَ مَماتي لِله رَبِّ العٰلَمينَ (162)
بگو: نماز و تمام عبادات من و زندگی و مرگ من، همه برای خداوند پروردگار جهانیان است.
لاشَريكَ لَهۥۚ وَ بِذٰلِكَ اُمِرتُ وَ اَنَا اَوَّلُ المُسلِمينَ (163)
شریکی برای او نیست، و به همین دستور یافته ام، و من نخستین مسلمانم!
قُل اَغَيرَ اللهِ اَبغي رَبًّا وَ هُوَرَبُّ كُلِّ شَيءٍۚ وَ لاتَكسِبُ كُلُّ نَفسٍ اِلّا عَلَيها ؗ وَ لاتَزِرُ وازِرَةٌ وِزرَ اُخريٰۚ ثُمَّ اِليٰ رَبِّكُم مَرجِعُكُم فَيُنَبِّئُكُم بِما كُنتُم فيهِ تَختَلِفونَ (164)
بگو آیا غیر خدا، پروردگاری بطلبم در حالی که او پروردگار همه چیز است، و هیچکس جز برای خود عملی انجام نمیدهد و هیچ گنهکاری گناه دیگری را متحمل نمیشود سپس بازگشت شما به سوی پروردگارتان است و شما را به آنچه در آن اختلاف داشتید خبر خواهد داد.
وَ هُوَالَّذي جَعَلَكُم خَلٰٓئِفَ الاَرضِ وَ رَفَعَ بَعضَكُم فَوقَ بَعضٍ دَرَجٰتٍ لِيَبلُوَكُم فيمآ ءاتیــٰكُمؕ اِنَّ رَبَّكَ سَريعُ العِقابِ وَ اِنَّهۥ لَغَفورٌ رَحيمٌ (165)
و او کسی است که شما را جانشینان (و نمایندگان خود) در زمین قرار داد، و بعضی را بر بعض دیگر، درجاتی برتری داد تا شما را به آنچه در اختیارتان قرار داده بیازماید مسلما پروردگار تو سریع الحساب، و آمرزنده مهربان است (به حساب آنها که از بوته امتحان نادرست در آیند زود میرسد، و نسبت به آنها که در مسیر حق گام بر میدارند مهربان میباشد).